ద్వితీయ స్కంధః : సప్తమోఽధ్యాయః - 7
2-7-1
బ్రహ్మోవాచ
యత్రోద్యతః క్షితితలోద్ధరణాయ బిభ్రత్క్రౌడీం
తనుం సకలయజ్ఞమయీమనంతః .
అంతర్మహార్ణవ ఉపాగతమాదిదైత్యం
తం దంష్ట్రయాద్రిమివ వజ్రధరో దదార
2-7-2
జాతో రుచేరజనయత్సుయమాన్ సుయజ్ఞ
ఆకూతిసూనురమరానథ దక్షిణాయాం .
లోకత్రయస్య మహతీమహరద్యదార్తిం
స్వాయంభువేన మనునా హరిరిత్యనూక్తః
2-7-3
జజ్ఞే చ కర్దమగృహే ద్విజ దేవహూత్యాం
స్త్రీభిః సమం నవభిరాత్మగతిం స్వమాత్రే .
ఊచే యయాఽఽత్మశమలం గుణసంగపంకమస్మిన్
విధూయ కపిలస్య గతిం ప్రపేదే
2-7-4
అత్రేరపత్యమభికాంక్షత ఆహ తుష్టో
దత్తో మయాహమితి యద్భగవాన్ స దత్తః .
యత్పాదపంకజపరాగపవిత్రదేహా
యోగర్ద్ధిమాపురుభయీం యదుహైహయాద్యాః
2-7-5
తప్తం తపో వివిధలోకసిసృక్షయా మే
ఆదౌ సనాత్స్వతపసః స చతుఃసనోఽభూత్ .
ప్రాక్కల్పసంప్లవవినష్టమిహాత్మతత్త్వం
సమ్యగ్జగాద మునయో యదచక్షతాత్మన్
2-7-6
ధర్మస్య దక్షదుహితర్యజనిష్ట మూర్త్యాం
నారాయణో నర ఇతి స్వతపఃప్రభావః .
దృష్ట్వాఽఽత్మనో భగవతో నియమావలోపం
దేవ్యస్త్వనంగపృతనా ఘటితుం న శేకుః
2-7-7
కామం దహంతి కృతినో నను రోషదృష్ట్యా
రోషం దహంతముత తే న దహంత్యసహ్యం .
సోఽయం యదంతరమలం ప్రవిశన్ బిభేతి
కామః కథం ను పునరస్య మనః శ్రయేత
2-7-8
విద్ధః సపత్న్యుదితపత్రిభిరంతి రాజ్ఞో
బాలోఽపి సన్నుపగతస్తపసే వనాని .
తస్మా అదాద్ధ్రువగతిం గృణతే ప్రసన్నో
దివ్యాః స్తువంతి మునయో యదుపర్యధస్తాత్
2-7-9
యద్వేనముత్పథగతం ద్విజవాక్యవజ్ర-
విప్లుష్టపౌరుషభగం నిరయే పతంతం .
త్రాత్వార్థితో జగతి పుత్రపదం చ లేభే
దుగ్ధా వసూని వసుధా సకలాని యేన
2-7-10
నాభేరసావృషభ ఆస సుదేవిసూనుర్యో
వై చచార సమదృగ్జడయోగచర్యాం .
యత్పారమహంస్యమృషయః పదమామనంతి
స్వస్థః ప్రశాంతకరణః పరిముక్తసంగః
2-7-11
సత్రే మమాస భగవాన్ హయశీరషాథో
సాక్షాత్స యజ్ఞపురుషస్తపనీయవర్ణః .
ఛందోమయో మఖమయోఽఖిలదేవతాత్మా
వాచో బభూవురుశతీః శ్వసతోఽస్య నస్తః
2-7-12
మత్స్యో యుగాంతసమయే మనునోపలబ్ధః
క్షోణీమయో నిఖిలజీవనికాయకేతః .
విస్రంసితానురుభయే సలిలే ముఖాన్మే
ఆదాయ తత్ర విజహార హ వేదమార్గాన్
2-7-13
క్షీరోదధావమరదానవయూథపానా-
మున్మథ్నతామమృతలబ్ధయ ఆదిదేవః .
పృష్ఠేన కచ్ఛపవపుర్విదధార గోత్రం
నిద్రాక్షణోఽద్రిపరివర్తకషాణకండూః
2-7-14
త్రైవిష్టపోరుభయహా స నృసింహరూపం
కృత్వా భ్రమద్భ్రుకుటిదంష్ట్రకరాలవక్త్రం .
దైత్యేంద్రమాశు గదయాభిపతంతమారాదూరౌ
నిపాత్య విదదార నఖైః స్ఫురంతం
2-7-15
అంతఃసరస్యురుబలేన పదే గృహీతో
గ్రాహేణ యూథపతిరంబుజహస్త ఆర్తః .
ఆహేదమాదిపురుషాఖిలలోకనాథ
తీర్థశ్రవః శ్రవణమంగలనామధేయ
2-7-16
శ్రుత్వా హరిస్తమరణార్థినమప్రమేయ-
శ్చక్రాయుధః పతగరాజభుజాధిరూఢః .
చక్రేణ నక్రవదనం వినిపాట్య తస్మాద్ధస్తే
ప్రగృహ్య భగవాన్ కృపయోజ్జహార
2-7-17
జ్యాయాన్ గుణైరవరజోఽప్యదితేః సుతానాం
లోకాన్ విచక్రమ ఇమాన్ యదథాధియజ్ఞః .
క్ష్మాం వామనేన జగృహే త్రిపదచ్ఛలేన
యాచ్ఞామృతే పథి చరన్ ప్రభుభిర్న చాల్యః
2-7-18
నార్థో బలేరయమురుక్రమపాదశౌచమాపః
శిఖాధృతవతో విబుధాధిపత్యం .
యో వై ప్రతిశ్రుతమృతే న చికీర్షదన్య-
దాత్మానమంగ స శిరసా హరయేఽభిమేనే
2-7-19
తుభ్యం చ నారద భృశం భగవాన్ వివృద్ధభావేన
సాధు పరితుష్ట ఉవాచ యోగం .
జ్ఞానం చ భాగవతమాత్మసతత్త్వదీపం
యద్వాసుదేవశరణా విదురంజసైవ
2-7-20
చక్రం చ దిక్ష్వవిహతం దశసు స్వతేజో
మన్వంతరేషు మనువంశధరో బిభర్తి .
దుష్టేషు రాజసు దమం వ్యదధాత్స్వకీర్తిం
సత్యే త్రిపృష్ఠ ఉశతీం ప్రథయంశ్చరిత్రైః
2-7-21
ధన్వంతరిశ్చ భగవాన్ స్వయమేవ కీర్తిర్నామ్నా
నృణాం పురురుజాం రుజ ఆశు హంతి .
యజ్ఞే చ భాగమమృతాయురవావరుంధ
ఆయుష్యవేదమనుశాస్త్యవతీర్య లోకే
2-7-22
క్షత్రం క్షయాయ విధినోపభృతం మహాత్మా
బ్రహ్మధ్రుగుజ్ఝితపథం నరకార్తిలిప్సు .
ఉద్ధంత్యసావవనికంటకముగ్రవీర్యః
త్రిఃసప్తకృత్వ ఉరుధారపరశ్వధేన
2-7-23
అస్మత్ప్రసాదసుముఖః కలయా కలేశ
ఇక్ష్వాకువంశ అవతీర్య గురోర్నిదేశే .
తిష్ఠన్ వనం సదయితానుజ ఆవివేశ
యస్మిన్ విరుధ్య దశకంధర ఆర్తిమార్చ్ఛత్
2-7-24
యస్మా అదాదుదధిరూఢభయాంగవేపో
మార్గం సపద్యరిపురం హరవద్దిధక్షోః .
దూరే సుహృన్మథితరోషసుశోణదృష్ట్యా
తాతప్యమానమకరోరగనక్రచక్రః
2-7-25
వక్షఃస్థలస్పర్శరుగ్ణమహేంద్రవాహ-
దంతైర్విడంబితకకుబ్జుష ఊఢహాసం .
సద్యోఽసుభిః సహ వినేష్యతి దారహర్తుః
విస్ఫూర్జితైర్ధనుష ఉచ్చరతోఽధిసైన్యే
2-7-26
భూమేః సురేతరవరూథవిమర్దితాయాః
క్లేశవ్యయాయ కలయా సితకృష్ణకేశః .
జాతః కరిష్యతి జనానుపలక్ష్యమార్గః
కర్మాణి చాత్మమహిమోపనిబంధనాని
2-7-27
తోకేన జీవహరణం యదులూకికాయాః
త్రైమాసికస్య చ పదా శకటోఽపవృత్తః .
యద్రింగతాంతరగతేన దివిస్పృశోర్వా
ఉన్మూలనం త్వితరథార్జునయోర్న భావ్యం
2-7-28
యద్వై వ్రజే వ్రజపశూన్ విషతోయపీతాన్
పాలాంస్త్వజీవయదనుగ్రహదృష్టివృష్ట్యా .
తచ్ఛుద్ధయేఽతివిషవీర్యవిలోలజిహ్వ-
ముచ్చాటయిష్యదురగం విహరన్ హ్రదిన్యాం
2-7-29
తత్కర్మ దివ్యమివ యన్నిశి నిఃశయానం
దావాగ్నినా శుచివనే పరిదహ్యమానే .
ఉన్నేష్యతి వ్రజమతోఽవసితాంతకాలం
నేత్రే పిధాయ్య సబలోఽనధిగమ్యవీర్యః
2-7-30
గృహ్ణీత యద్యదుపబంధమముష్య మాతా
శుల్బం సుతస్య న తు తత్తదముష్య మాతి .
యజ్జృంభతోఽస్య వదనే భువనాని గోపీ
సంవీక్ష్య శంకితమనాః ప్రతిబోధితాఽఽసీత్
2-7-31
నందం చ మోక్ష్యతి భయాద్వరుణస్య పాశాద్గోపాన్
బిలేషు పిహితాన్ మయసూనునా చ .
అహ్న్యాపృతం నిశి శయానమతిశ్రమేణ
లోకం వికుంఠముపనేష్యతి గోకులం స్మ
2-7-32
గోపైర్మఖే ప్రతిహతే వ్రజవిప్లవాయ
దేవేఽభివర్షతి పశూన్ కృపయా రిరక్షుః .
ధర్తోచ్ఛిలీంధ్రమివ సప్తదినాని సప్తవర్షో
మహీధ్రమనఘైకకరే సలీలం
2-7-33
క్రీడన్ వనే నిశి నిశాకరరశ్మిగౌర్యాం
రాసోన్ముఖః కలపదాయతమూర్చ్ఛితేన .
ఉద్దీపితస్మరరుజాం వ్రజభృద్వధూనాం
హర్తుర్హరిష్యతి శిరో ధనదానుగస్య
2-7-34
యే చ ప్రలంబఖరదర్దురకేశ్యరిష్ట-
మల్లేభకంసయవనాః కుజపౌండ్రకాద్యాః .
అన్యే చ శాల్వకపిబల్వలదంతవక్త్ర-
సప్తోక్షశంబరవిదూరథరుక్మిముఖ్యాః
2-7-35
యే వా మృధే సమితిశాలిన ఆత్తచాపాః
కాంబోజమత్స్యకురుసృంజయకైకయాద్యాః .
యాస్యంత్యదర్శనమలం బలపార్థభీమ-
వ్యాజాహ్వయేన హరిణా నిలయం తదీయం
2-7-36
కాలేన మీలితధియామవమృశ్య నౄణాం
స్తోకాయుషాం స్వనిగమో బత దూరపారః .
ఆవిర్హితస్త్వనుయుగం స హి సత్యవత్యాం
వేదద్రుమం విటపశో విభజిష్యతి స్మ
2-7-37
దేవద్విషాం నిగమవర్త్మని నిష్ఠితానాం
పూర్భిర్మయేన విహితాభిరదృశ్యతూర్భిః .
లోకాన్ ఘ్నతాం మతివిమోహమతిప్రలోభం
వేషం విధాయ బహు భాష్యత ఔపధర్మ్యం
2-7-38
యర్హ్యాలయేష్వపి సతాం న హరేః కథాః స్యుః
పాఖండినో ద్విజజనా వృషలా నృదేవాః .
స్వాహా స్వధా వషడితి స్మ గిరో న యత్ర
శాస్తా భవిష్యతి కలేర్భగవాన్ యుగాంతే
2-7-39
సర్గే తపోఽహమృషయో నవ యే ప్రజేశాః
స్థానే చ ధర్మమఖమన్వమరావనీశాః .
అంతే త్వధర్మహరమన్యువశాసురాద్యా
మాయావిభూతయ ఇమాః పురుశక్తిభాజః
2-7-40
విష్ణోర్ను వీర్యగణనాం కతమోఽర్హతీహ
యః పార్థివాన్యపి కవిర్విమమే రజాంసి .
చస్కంభ యః స్వరహసాస్ఖలతా త్రిపృష్ఠం
యస్మాత్త్రిసామ్యసదనాదురుకంపయానం
2-7-41
నాంతం విదామ్యహమమీ మునయోఽగ్రజాస్తే
మాయాబలస్య పురుషస్య కుతోఽపరే యే .
గాయన్ గుణాన్ దశశతానన ఆదిదేవః
శేషోఽధునాపి సమవస్యతి నాస్య పారం
2-7-42
యేషాం స ఏవ భగవాన్ దయయేదనంతః
సర్వాత్మనాఽఽశ్రితపదో యది నిర్వ్యలీకం .
తే దుస్తరామతితరంతి చ దేవమాయాం
నైషాం మమాహమితి ధీః శ్వశృగాలభక్ష్యే
2-7-43
వేదాహమంగ పరమస్య హి యోగమాయాం
యూయం భవశ్చ భగవానథ దైత్యవర్యః .
పత్నీ మనోః స చ మనుశ్చ తదాత్మజాశ్చ
ప్రాచీనబర్హిరృభురంగ ఉత ధ్రువశ్చ
2-7-44
ఇక్ష్వాకురైలముచుకుందవిదేహగాధి-
రఘ్వంబరీషసగరా గయనాహుషాద్యాః .
మాంధాత్రలర్కశతధన్వనురంతిదేవా
దేవవ్రతో బలిరమూర్త్తరయో దిలీపః
2-7-45
సౌభర్యుతంకశిబిదేవలపిప్పలాద-
సారస్వతోద్ధవపరాశరభూరిషేణాః .
యేఽన్యే విభీషణహనూమదుపేంద్రదత్త-
పార్థార్ష్టిషేణవిదురశ్రుతదేవవర్యాః
2-7-46
తే వై విదంత్యతితరంతి చ దేవమాయాం
స్త్రీశూద్రహూణశబరా అపి పాపజీవాః .
యద్యద్భుతక్రమపరాయణశీలశిక్షా-
స్తిర్యగ్జనా అపి కిము శ్రుతధారణా యే
2-7-47
శశ్వత్ప్రశాంతమభయం ప్రతిబోధమాత్రం
శుద్ధం సమం సదసతః పరమాత్మతత్త్వం .
శబ్దో న యత్ర పురుకారకవాన్ క్రియార్థో
మాయా పరైత్యభిముఖే చ విలజ్జమానా
2-7-48
తద్వై పదం భగవతః పరమస్య పుంసో
బ్రహ్మేతి యద్విదురజస్రసుఖం విశోకం .
సధ్ర్యఙ్ నియమ్య యతయో యమకర్తహేతిం
జహ్యుః స్వరాడివ నిపానఖనిత్రమింద్రః
2-7-49
స శ్రేయసామపి విభుర్భగవాన్ యతోఽస్య
భావస్వభావవిహితస్య సతః ప్రసిద్ధిః .
దేహే స్వధాతువిగమేఽనువిశీర్యమాణే
వ్యోమేవ తత్ర పురుషో న విశీర్యతేఽజః
2-7-50
సోఽయం తేఽభిహితస్తాత భగవాన్ విశ్వభావనః .
సమాసేన హరేర్నాన్యదన్యస్మాత్సదసచ్చ యత్
2-7-51
ఇదం భాగవతం నామ యన్మే భగవతోదితం .
సంగ్రహోఽయం విభూతీనాం త్వమేతద్విపులీకురు
2-7-52
యథా హరౌ భగవతి నృణాం భక్తిర్భవిష్యతి .
సర్వాత్మన్యఖిలాధారే ఇతి సంకల్ప్య వర్ణయ
2-7-53
మాయాం వర్ణయతోఽముష్య ఈశ్వరస్యానుమోదతః .
శృణ్వతః శ్రద్ధయా నిత్యం మాయయాఽఽత్మా న ముహ్యతి
2-7-54
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం
ద్వితీయస్కంధే బ్రహ్మనారదసంవాదే సప్తమోఽధ్యాయః