అష్టమస్కంధః : ఏకోనవింశోఽధ్యాయః - 19
8-19-1
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి వైరోచనేర్వాక్యం ధర్మయుక్తం స సూనృతం .
నిశమ్య భగవాన్ ప్రీతః ప్రతినంద్యేదమబ్రవీత్
8-19-2
శ్రీభగవానువాచ
వచస్తవైతజ్జనదేవ సూనృతం
కులోచితం ధర్మయుతం యశస్కరం .
యస్య ప్రమాణం భృగవః సాంపరాయే
పితామహః కులవృద్ధః ప్రశాంతః
8-19-3
న హ్యేతస్మిన్ కులే కశ్చిన్నిఃసత్త్వః కృపణః పుమాన్ .
ప్రత్యాఖ్యాతా ప్రతిశ్రుత్య యో వాదాతా ద్విజాతయే
8-19-4
న సంతి తీర్థే యుధి చార్థినార్థితాః
పరాఙ్ముఖా యే త్వమనస్వినో నృపాః .
యుష్మత్కులే యద్యశసామలేన
ప్రహ్లాద ఉద్భాతి యథోడుపః ఖే
8-19-5
యతో జాతో హిరణ్యాక్షశ్చరన్నేక ఇమాం మహీం .
ప్రతివీరం దిగ్విజయే నావిందత గదాయుధః
8-19-6
యం వినిర్జిత్య కృచ్ఛ్రేణ విష్ణుః క్ష్మోద్ధార ఆగతం .
నాత్మానం జయినం మేనే తద్వీర్యం భూర్యనుస్మరన్
8-19-7
నిశమ్య తద్వధం భ్రాతా హిరణ్యకశిపుః పురా .
హంతుం భ్రాతృహణం క్రుద్ధో జగామ నిలయం హరేః
8-19-8
తమాయాంతం సమాలోక్య శూలపాణిం కృతాంతవత్ .
చింతయామాస కాలజ్ఞో విష్ణుర్మాయావినాం వరః
8-19-9
యతో యతోఽహం తత్రాసౌ మృత్యుః ప్రాణభృతామివ .
అతోఽహమస్య హృదయం ప్రవేక్ష్యామి పరాగ్దృశః
8-19-10
ఏవం స నిశ్చిత్య రిపోః శరీర-
మాధావతో నిర్వివిశేఽసురేంద్ర .
శ్వాసానిలాంతర్హితసూక్ష్మదేహ-
స్తత్ప్రాణరంధ్రేణ వివిగ్నచేతాః
8-19-11
స తన్నికేతం పరిమృశ్య శూన్య-
మపశ్యమానః కుపితో ననాద .
క్ష్మాం ద్యాం దిశః ఖం వివరాన్ సముద్రాన్
విష్ణుం విచిన్వన్ న దదర్శ వీరః
8-19-12
అపశ్యన్నితి హోవాచ మయాన్విష్టమిదం జగత్ .
భ్రాతృహా మే గతో నూనం యతో నావర్తతే పుమాన్
8-19-13
వైరానుబంధ ఏతావానామృత్యోరిహ దేహినాం .
అజ్ఞానప్రభవో మన్యురహంమానోపబృంహితః
8-19-14
పితా ప్రహ్లాదపుత్రస్తే తద్విద్వాన్ ద్విజవత్సలః .
స్వమాయుర్ద్విజలింగేభ్యో దేవేభ్యోఽదాత్స యాచితః
8-19-15
భవానాచరితాన్ ధర్మానాస్థితో గృహమేధిభిః .
బ్రాహ్మణైః పూర్వజైః శూరైరన్యైశ్చోద్దామకీర్తిభిః
8-19-16
తస్మాత్త్వత్తో మహీమీషద్వృణేఽహం వరదర్షభాత్ .
పదాని త్రీణి దైత్యేంద్ర సమ్మితాని పదా మమ
8-19-17
నాన్యత్తే కామయే రాజన్ వదాన్యాజ్జగదీశ్వరాత్ .
నైనః ప్రాప్నోతి వై విద్వాన్ యావదర్థప్రతిగ్రహః
8-19-18
బలిరువాచ
అహో బ్రాహ్మణదాయాద వాచస్తే వృద్ధసమ్మతాః .
త్వం బాలో బాలిశమతిః స్వార్థం ప్రత్యబుధో యథా
8-19-19
మాం వచోభిః సమారాధ్య లోకానామేకమీశ్వరం .
పదత్రయం వృణీతే యోఽబుద్ధిమాన్ ద్వీపదాశుషం
8-19-20
న పుమాన్ మాముపవ్రజ్య భూయో యాచితుమర్హతి .
తస్మాద్వృత్తికరీం భూమిం వటో కామం ప్రతీచ్ఛ మే
8-19-21
శ్రీభగవానువాచ
యావంతో విషయాః ప్రేష్ఠాస్త్రిలోక్యామజితేంద్రియం .
న శక్నువంతి తే సర్వే ప్రతిపూరయితుం నృప
8-19-22
త్రిభిః క్రమైరసంతుష్టో ద్వీపేనాపి న పూర్యతే .
నవవర్షసమేతేన సప్తద్వీపవరేచ్ఛయా
8-19-23
సప్తద్వీపాధిపతయో నృపా వైన్యగయాదయః .
అర్థైః కామైర్గతా నాంతం తృష్ణాయా ఇతి నః శ్రుతం
8-19-24
యదృచ్ఛయోపపన్నేన సంతుష్టో వర్తతే సుఖం .
నాసంతుష్టస్త్రిభిర్లోకైరజితాత్మోపసాదితైః
8-19-25
పుంసోఽయం సంసృతేర్హేతురసంతోషోఽర్థకామయోః .
యదృచ్ఛయోపపన్నేన సంతోషో ముక్తయే స్మృతః
8-19-26
యదృచ్ఛాలాభతుష్టస్య తేజో విప్రస్య వర్ధతే .
తత్ప్రశామ్యత్యసంతోషాదంభసేవాశుశుక్షణిః
8-19-27
తస్మాత్త్రీణి పదాన్యేవ వృణే త్వద్వరదర్షభాత్ .
ఏతావతైవ సిద్ధోఽహం విత్తం యావత్ప్రయోజనం
8-19-28
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుక్తః స హసన్నాహ వాంఛాతః ప్రతిగృహ్యతాం .
వామనాయ మహీం దాతుం జగ్రాహ జలభాజనం
8-19-29
విష్ణవే క్ష్మాం ప్రదాస్యంతముశనా అసురేశ్వరం .
జానంశ్చికీర్షితం విష్ణోః శిష్యం ప్రాహ విదాం వరః
8-19-30
శుక్ర ఉవాచ
ఏష వైరోచనే సాక్షాద్భగవాన్ విష్ణురవ్యయః .
కశ్యపాదదితేర్జాతో దేవానాం కార్యసాధకః
8-19-31
ప్రతిశ్రుతం త్వయైతస్మై యదనర్థమజానతా .
న సాధు మన్యే దైత్యానాం మహానుపగతోఽనయః
8-19-32
ఏష తే స్థానమైశ్వర్యం శ్రియం తేజో యశః శ్రుతం .
దాస్యత్యాచ్ఛిద్య శక్రాయ మాయామాణవకో హరిః
8-19-33
త్రిభిః క్రమైరిమాఀల్లోకాన్ విశ్వకాయః క్రమిష్యతి .
సర్వస్వం విష్ణవే దత్త్వా మూఢ వర్తిష్యసే కథం
8-19-34
క్రమతో గాం పదైకేన ద్వితీయేన దివం విభోః .
ఖం చ కాయేన మహతా తార్తీయస్య కుతో గతిః
8-19-35
నిష్ఠాం తే నరకే మన్యే హ్యప్రదాతుః ప్రతిశ్రుతం .
ప్రతిశ్రుతస్య యోఽనీశః ప్రతిపాదయితుం భవాన్
8-19-36
న తద్దానం ప్రశంసంతి యేన వృత్తిర్విపద్యతే .
దానం యజ్ఞస్తపః కర్మ లోకే వృత్తిమతో యతః
8-19-37
ధర్మాయ యశసేఽర్థాయ కామాయ స్వజనాయ చ .
పంచధా విభజన్ విత్తమిహాముత్ర చ మోదతే
8-19-38
అత్రాపి బహ్వృచైర్గీతం శృణు మేఽసురసత్తమ .
సత్యమోమితి యత్ప్రోక్తం యన్నేత్యాహానృతం హి తత్
8-19-39
సత్యం పుష్పఫలం విద్యాదాత్మవృక్షస్య గీయతే .
వృక్షేఽజీవతి తన్న స్యాదనృతం మూలమాత్మనః
8-19-40
తద్యథా వృక్ష ఉన్మూలః శుష్యత్యుద్వర్తతేఽచిరాత్ .
ఏవం నష్టానృతః సద్య ఆత్మా శుష్యేన్న సంశయః
8-19-41
పరాగ్రిక్తమపూర్ణం వా అక్షరం యత్తదోమితి .
యత్కించిదోమితి బ్రూయాత్తేన రిచ్యేత వై పుమాన్ .
భిక్షవే సర్వమోం కుర్వన్ నాలం కామేన చాత్మనే
8-19-42
అథైతత్పూర్ణమభ్యాత్మం యచ్చ నేత్యనృతం వచః .
సర్వం నేత్యనృతం బ్రూయాత్స దుష్కీర్తిః శ్వసన్ మృతః
8-19-43
స్త్రీషు నర్మవివాహే చ వృత్త్యర్థే ప్రాణసంకటే .
గోబ్రాహ్మణార్థే హింసాయాం నానృతం స్యాజ్జుగుప్సితం
8-19-44
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సమ్హితాయా-
మష్టమస్కంధే వామనప్రాదుర్భావే ఏకోనవింశోశోఽధ్యాయః