అష్టమస్కంధః : ద్వితీయోఽధ్యాయః - 2
8-2-1
శ్రీశుక ఉవాచ
ఆసీద్గిరివరో రాజంస్త్రికూట ఇతి విశ్రుతః .
క్షీరోదేనావృతః శ్రీమాన్ యోజనాయుతముచ్ఛ్రితః
8-2-2
తావతా విస్తృతః పర్యక్ త్రిభిః శృంగైః పయోనిధిం .
దిశః ఖం రోచయన్నాస్తే రౌప్యాయసహిరణ్మయైః
8-2-3
అన్యైశ్చ కకుభః సర్వా రత్నధాతువిచిత్రితైః .
నానాద్రుమలతాగుల్మైర్నిర్ఘోషైర్నిర్ఝరాంభసాం
8-2-4
స చావనిజ్యమానాంఘ్రిః సమంతాత్పయఊర్మిభిః .
కరోతి శ్యామలాం భూమిం హరిణ్మరకతాశ్మభిః
8-2-5
సిద్ధచారణగంధర్వవిద్యాధరమహోరగైః .
కిన్నరైరప్సరోభిశ్చ క్రీడద్భిర్జుష్టకందరః
8-2-6
యత్ర సంగీతసన్నాదైర్నదద్గుహమమర్షయా .
అభిగర్జంతి హరయః శ్లాఘినః పరశంకయా
8-2-7
నానారణ్యపశువ్రాతసంకులద్రోణ్యలంకృతః .
చిత్రద్రుమసురోద్యానకలకంఠవిహంగమః
8-2-8
సరిత్సరోభిరచ్ఛోదైః పులినైర్మణివాలుకైః .
దేవస్త్రీమజ్జనామోదసౌరభాంబ్వనిలైర్యుతః
8-2-9
తస్య ద్రోణ్యాం భగవతో వరుణస్య మహాత్మనః .
ఉద్యానమృతుమన్నామ ఆక్రీడం సురయోషితాం
8-2-10
సర్వతోఽలంకృతం దివ్యైర్నిత్యం పుష్పఫలద్రుమైః .
మందారైః పారిజాతైశ్చ పాటలాశోకచంపకైః
8-2-11
చూతైః ప్రియాలైః పనసైరామ్రైరామ్రాతకైరపి .
క్రముకైర్నాలికేరైశ్చ ఖర్జూరైర్బీజపూరకైః
8-2-12
మధూకైః శాలతాలైశ్చ తమాలైరసనార్జునైః .
అరిష్టోదుంబరప్లక్షైర్వటైః కింశుకచందనైః
8-2-13
పిచుమందైః కోవిదారైః సరలైః సురదారుభిః .
ద్రాక్షేక్షురంభాజంబూభిర్బదర్యక్షాభయామలైః
8-2-14
బిల్వైః కపిత్థైర్జంబీరైర్వృతో భల్లాతకాదిభిః .
తస్మిన్ సరః సువిపులం లసత్కాంచనపంకజం
8-2-15
కుముదోత్పలకహ్లారశతపత్రశ్రియోర్జితం .
మత్తషట్పదనిర్ఘుష్టం శకుంతైశ్చ కలస్వనైః
8-2-16
హంసకారండవాకీర్ణం చక్రాహ్వైః సారసైరపి .
జలకుక్కుటకోయష్టిదాత్యూహకులకూజితం
8-2-17
మత్స్యకచ్ఛపసంచారచలత్పద్మరజఃపయః .
కదంబవేతసనలనీపవంజులకైర్వృతం
8-2-18
కుందైః కురబకాశోకైః శిరీషైః కుటజేంగుదైః .
కుబ్జకైః స్వర్ణయూథీభిర్నాగపున్నాగజాతిభిః
8-2-19
మల్లికాశతపత్రైశ్చ మాధవీజాలకాదిభిః .
శోభితం తీరజైశ్చాన్యైర్నిత్యర్తుభిరలం ద్రుమైః
8-2-20
తత్రైకదా తద్గిరికాననాశ్రయః
కరేణుభిర్వారణయూథపశ్చరన్ .
సకంటకాన్ కీచకవేణువేత్రవ-
ద్విశాలగుల్మం ప్రరుజన్ వనస్పతీన్
8-2-21
యద్గంధమాత్రాద్ధరయో గజేంద్రా
వ్యాఘ్రాదయో వ్యాలమృగాః సఖడ్గాః .
మహోరగాశ్చాపి భయాద్ద్రవంతి
సగౌరకృష్ణాః శరభాశ్చమర్యః
8-2-22
వృకా వరాహా మహిషర్క్షశల్యా
గోపుచ్ఛసాలావృకమర్కటాశ్చ .
అన్యత్ర క్షుద్రా హరిణాః శశాదయ-
శ్చరంత్యభీతా యదనుగ్రహేణ
8-2-23
స ఘర్మతప్తః కరిభిః కరేణుభిర్వృతో
మదచ్యుత్కరభైరనుద్రుతః .
గిరిం గరిమ్ణా పరితః ప్రకంపయన్
నిషేవ్యమాణోఽలికులైర్మదాశనైః
8-2-24
సరోఽనిలం పంకజరేణురూషితం
జిఘ్రన్ విదూరాన్మదవిహ్వలేక్షణః .
వృతః స్వయూథేన తృషార్దితేన
తత్సరోవరాభ్యాశమథాగమద్ద్రుతం
8-2-25
విగాహ్య తస్మిన్నమృతాంబు నిర్మలం
హేమారవిందోత్పలరేణువాసితం .
పపౌ నికామం నిజపుష్కరోద్ధృత-
మాత్మానమద్భిః స్నపయన్ గతక్లమః
8-2-26
స్వపుష్కరేణోద్ధృతశీకరాంబుభి-
ర్నిపాయయన్ సంస్నపయన్ యథా గృహీ .
ఘృణీ కరేణుః కలభాంశ్చ దుర్మదో
నాచష్ట కృచ్ఛ్రం కృపణోఽజమాయయా
8-2-27
తం తత్ర కశ్చిన్నృప దైవచోదితో
గ్రాహో బలీయాంశ్చరణే రుషాగ్రహీత్ .
యదృచ్ఛయైవం వ్యసనం గతో గజో
యథాబలం సోఽతిబలో విచక్రమే
8-2-28
తథాఽఽతురం యూథపతిం కరేణవో
వికృష్యమాణం తరసా బలీయసా .
విచుక్రుశుర్దీనధియోఽపరే గజాః
పార్ష్ణిగ్రహాస్తారయితుం న చాశకన్
8-2-29
నియుధ్యతోరేవమిభేంద్రనక్రయో-
ర్వికర్షతోరంతరతో బహిర్మిథః .
సమాః సహస్రం వ్యగమన్ మహీపతే
సప్రాణయోశ్చిత్రమమంసతామరాః
8-2-30
తతో గజేంద్రస్య మనోబలౌజసాం
కాలేన దీర్ఘేణ మహానభూద్వ్యయః .
వికృష్యమాణస్య జలేఽవసీదతో
విపర్యయోఽభూత్సకలం జలౌకసః
8-2-31
ఇత్థం గజేంద్రః స యదాఽఽప సంకటం
ప్రాణస్య దేహీ వివశో యదృచ్ఛయా .
అపారయన్నాత్మవిమోక్షణే చిరం
దధ్యావిమాం బుద్ధిమథాభ్యపద్యత
8-2-32
న మామిమే జ్ఞాతయ ఆతురం గజాః
కుతః కరిణ్యః ప్రభవంతి మోచితుం .
గ్రాహేణ పాశేన విధాతురావృతోఽప్యహం
చ తం యామి పరం పరాయణం
8-2-33
యః కశ్చనేశో బలినోఽన్తకోరగా-
త్ప్రచండవేగాదభిధావతో భృశం .
భీతం ప్రపన్నం పరిపాతి యద్భయాన్మృత్యుః
ప్రధావత్యరణం తమీమహి
8-2-34
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం
అష్టమస్కంధే మన్వంతరానువర్ణనే గజేంద్రోపాఖ్యానే ద్వితీయోఽధ్యాయః