పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

సప్తమ స్కంధము : ప్రహ్లాదాజగర సంవాదము

  •  
  •  
  •  

7-438-సీ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

జిన వల్కల దుకూలాంబరంబులు గట్టి-
యైన గట్టక యైన లరుచుందు;
నాందోళికా రథ య నాగములనెక్కి-
యైన నెక్కక యైన రుగుచుందుఁ;
ర్పూర చందన స్తూరికా లేప-
మైన భూరజ మైన లదికొందు;
ర్మశయ్యల నైనఁ ర్ణ శిలా తృణ-
స్మంబులం దైన బండు చుందు;

7-438.1-ఆ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

మానయుక్త మైన మానహీనం బైనఁ
దీయ నైన మిగులఁ దిక్త మైన
గుడుతు సగుణ మైన గుణవర్జితం బైన
ల్ప మైనఁ జాల ధిక మైన

టీకా:

అజిన = తోలు; వల్కలన్ = నారబట్టలను; దుకూల = పట్టు; అంబరంబులున్ = బట్టలను; కట్టి = కట్టుకొని; ఐనన్ = అయినను; కట్టక = కట్టకుండగ; ఐనన్ = అయినను; అలరుచుందున్ = చక్కగనుందును; ఆందోళిక = పల్లకి; రథ = రథము; హయ = గుఱ్ఱము; నాగములన్ = ఏనుగులను; ఎక్కి = ఎక్కి; ఐనన్ = అయినను; ఎక్కక = ఎక్కకుండగ; ఐనన్ = అయినను; అరుగుచుందున్ = వెళ్ళుచుందును; కర్పూర = కర్పూరము; చందన = గంధము; కస్తూరికా = కస్తూరి; లేపము = పూత; ఐనన్ = అయినను; భూరజము = నేలమీది దుమ్మును; ఐనన్ = అయినను; అలదికొందున్ = పూసికొనెదను; భర్మ = బంగారపు; శయ్యలన్ = పడకలమీద; ఐనన్ = అయినను; పర్ణ = ఆకులు; శిలా = రాళ్ళు; తృణ = గడ్డి; భస్మంబుల = బూడిదల; అందున్ = లోన; ఐనన్ = అయినను; పండుచుందున్ = పడుకొనెదను.
మాన = మన్ననతో; యుక్తంబు = కూడినది; ఐనన్ = అయినను; మాన = మన్నన; హీనంబు = లేనిది; ఐనన్ = అయినను; తీయన = తియ్యటిది; ఐనన్ = అయినను; మిగుల = మిక్కిలి; తిక్తము = చేదుగాయున్నది; ఐనన్ = అయినను; కుడుతున్ = తినెదను; సగుణము = శ్రేష్ఠమైనది; ఐనన్ = అయినను; గుణవర్జితంబు = చెడిపోయినది {గుణవర్జితము - గుణము (శ్రేష్ఠత్వము) వర్జితంబు (పోయినది), పాడైపోయినది}; ఐనన్ = అయినను; అల్పము = కొంచెము; ఐనన్ = అయినను; అధికము = ఎక్కువ; ఐన = అయినను;

భావము:

నేను పట్టుబట్టలు కానీ, నారబట్టలు కానీ, జంతు చర్మాలు కానీ ఏది లభిస్తే వాటిని ఎలా చక్కగా ధరిస్తానో, ఏవీ దొరకకపోతే అలాగే చక్కగా దిగంబరంగానే ఉంటాను; పల్లకీలమీద కానీ, రథాలమీద కానీ, గుఱ్ఱాలమీద కానీ, ఏనుగులమీద కానీ ఎలా ప్రయాణం చేస్తానో, లేదంటే నడచి అలానే ప్రయాణం చేస్తాను; చందనం, కస్తూరి, అగరు వంటి సౌందర్య లేపనాలు ఉంటే శరీరానికి పూసుకుంటాను, అంత ఆనందంగానూ నేలమీది దుమ్ము అయినా దేహానికి పట్టిస్తాను; బంగారంలాంటి పాన్పులమీద కానీ, ఆకుల పరుపు పై కానీ, గడ్డిమేటలమీద కానీ, రాయి రెప్పలమీద కానీ, బూడిదనేలలో గానీ ఎక్కడైనా నిశ్చింతగానే పండుకుంటాను; మానానమానాలు పట్టించుకోను; లభించింది భుజిస్తాను; అది బాగుండవచ్చు, బాగుండకపోవచ్చు, తియ్యగా ఉండవచ్చు, కటిక చేదుగా ఉండవచ్చు, కొంచమే కావచ్చు, ఎక్కువదే కావచ్చు; మనస్సులో దేనిని గురించీ నాకు చింత లేదు.