పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

పంచమ స్కంధము - ఉత్తర : నరక లోక విషయములు

  •  
  •  
  •  

5.2-164-వ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

నరేంద్రా! మోక్షమార్గంబు మున్నె వినిపించితి; నిప్పుడు నీ కెఱింగించిన వెల్లను బ్రహ్మాండకోశంబునం జతుర్దశ కోశంబులుఁ గల వని పురాణంబులు పలుకుచుండు; నట్టి బ్రహ్మాండంబు శ్రీ మన్నారాయణుని స్థూలశరీరం బగుటంజేసి బ్రహ్మాండం బెవ్వరు వర్ణింతు రెవ్వరు విందురు వారలకు సకల శ్రేయస్సులుం గలుగు; నీశ్వర స్థూలశరీరంబుఁ దెలిసిన వారికి శ్రద్ధాభక్తులంజేసి సూక్ష్మదేహంబు నెఱుంగవచ్చు; భూ ద్వీప వర్ష సరిదద్రి నభస్సముద్ర పాతాళ దిఙ్నరక తారాగణ లోకసంస్థితంబైన సకల జీవనికాయ్యంబై యద్భుతంబైన శ్రీహరి స్థూలశరీరప్రకారంబు వినిపించితి" నని

టీకా:

నరేంద్ర = రాజా; మోక్ష = మోక్షమును పొందెడు; మార్గంబున్ = విధానమును; మున్ను = ఇంతకు ముందు; వినిపించితిన్ = చెప్పితిని; ఇప్పుడు = ఇప్పుడు; నీకున్ = నీకు; ఎఱిగించినవి = తెలిపినవి; ఎల్లను = అన్నియును; బ్రహ్మాండ = బ్రహ్మాండము యనెడు; కోశంబున్ = భాండాగారములో; చతుర్దశ = పద్నాలుగు (14); కోశంబులున్ = భువనములు; కలవు = ఉన్నవి; అని = అని; పురాణంబులున్ = పురాణములు; పలుకుచుండున్ = చెప్పుతున్నవి; అట్టి = అటువంటి; బ్రహ్మాండంబున్ = బ్రహ్మాండము; శ్రీమన్నారాయణుని = విష్ణుమూర్తి యొక్క {శ్రీమన్నారాయణుడు - శ్రీమత్ (శ్రీమంతమైన) నారాయణుడు, విష్ణువు}; స్థూల = భౌతిక; శరీరంబున్ = దేహము; అగుటన్ = అగుట; చేసి = వలన; బ్రహ్మాండంబున్ = బ్రహ్మాండమును; ఎవ్వరున్ = ఎవరైతే; వర్ణింతురు = వివరించెదరో; ఎవ్వరున్ = ఎవరైతే; విందురు = వినెదరో; వారల = వారి; కున్ = కి; సకల = సమస్తమైన; శ్రేయస్సులున్ = శుభములును; కలుగున్ = కలుగును; ఈశ్వర = భగవంతుని; స్థూల = భౌతిక; శరీరంబున్ = దేహము; తెలిసిన = తెలుసుకొన్న; వారి = వారల; కిన్ = కు; శ్రద్ధా = శ్రద్ధ మరియు; భక్తులన్ = భక్తుల; చేసి = వలన; సూక్ష్మదేహమున్ = పరమాత్ముని; ఎఱుంగవచ్చున్ = తెలియగలరు; భూ = భూమండలము; ద్వీప = ద్వీపములు; వర్ష = వర్షములు; సరిత్ = నదులు; అద్రి = పర్వతములు; నభస్ = ఆకాశము, అంతరిక్షము; సముద్ర = సముద్రములు; పాతాళ = పాతాళము; దిక్ = దిక్కులు; నరక = నరకములు; తారా = తారల; గణ = సమూహములు; లోక = లోకములందు; సంస్థితంబు = చక్కగానున్నవి; ఐన = అయిన; సకల = సమస్తమైన; జీవ = ప్రాణి; నికాయంబున్ = సమూహములు; ఐ = అయ్యి; అద్భుతంబు = అద్భుతము; ఐన = అయినట్టి; శ్రీహరి = విష్ణుమూర్తి యొక్క; స్థూల = భౌతిక; శరీర = శరీరము యొక్క; ప్రకారంబున్ = వివరములను; వినిపించితిన్ = చెప్పితిని; అని = అని;

భావము:

రాజా! మోక్షమార్గాన్ని ముందే వినిపించాను. ఇప్పుడు నీకు తెలియజేసిన బ్రహ్మాండంలో పదునాలుగు లోకాలు ఉన్నాయని పురాణాలు చెప్తున్నవి. అటువంటి బ్రహ్మాండం శ్రీమన్నారాయణుని స్థూలశరీరం. అందువల్ల ఆ బ్రహ్మాండాన్ని ఎవరు వర్ణిస్తారో, ఎవరు వింటారో వారు సకల శుభాలను పొందుతారు. ఈశ్వరుని స్థూలశరీరం తెలిసిన వారికి శ్రద్ధాభక్తుల వల్ల భగవంతుని సూక్ష్మశరీరం తెలుస్తుంది. భూగోళంలోని సప్తద్వీపాలు, తొమ్మిది వర్షాలు, నదులు, పర్వతాలు, ఆకాశం, సముద్రాలు, పాతాళం, దిక్కులు, నరకం, నక్షత్ర సముదాయం మొదలైన సకల జీవరాసులతో కూడి అద్భుతంగా ఉన్న శ్రీమన్నారాయణుని స్థూలశరీర స్వరూపాన్ని నీకు వినిపించాను.