పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

పంచమ స్కంధము - ఉత్తర : భూ ద్వీప వర్ష విస్తారములు

  •  
  •  
  •  

5.2-38.1-ఆ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ట్టి శివునిఁ గోరి యా యిలావృతవర్ష
మునఁ జరించు జనులు మోదమునను
దిసి తత్ప్రకాశములైన మంత్ర తం
త్రములఁ బూజ జేసి లఁతు రెపుడు.

టీకా:

వసుధన్ = భూమిపైన; ఇలావృతవర్ష = ఇలావృతవర్షమునకు; అధిపతి = అధిదేవత; ఐనన్ = అయినట్టి; పురహరుండు = శివుడు {పురహరుడు - పురములను దేహముల హరించువాడు, త్రిపురములను కూల్చినవాడు, శివుడు}; ఆ = ఆ; వర్షమునన్ = దేశములో; వనంబున్ = అడవి; అందున్ = లే; ఉండుట = ఉండుట; కున్ = వలన; ఆ = ఆ; అంబికా = పార్వతీదేవి; శాప = శాపము; వశంబునన్ = కారణముచేత; ఆ = ఆ; వన = అడవి; స్థలములు = ప్రదేశముల; అందున్ = లో; ఎవ్వరున్ = ఇతరులు ఎవరైనను; వచ్చిన = ప్రవేశించిన; ఇంతుల = స్త్రీలు; ఐ = అయ్యి; ఉందురు = పోతారు; ఆ = ఆ; వనమున్ = వనము; అందున్ = లో; పార్వతి = పార్వతీదేవి; అనుదినంబున్ = ప్రతిదినము; అంగనాజన = స్త్రీ జనములు; సహస్రఅర్బుదంబుల = మహాఖర్వము, 1013; తోడన్ = తోటి; అసమానలోచనున్ = శివుని {అసమానలోచనుడు - అసమాన (ఎగుడు దిగుడు)గా లోచనుడు (కన్నులు ఉన్నవాడు), శివుడు}; కొల్చున్ = సేవించును; అతుల = సాటిలేని; భక్తిన్ = భక్తితో; అట్టి = అటవంటి;
శివునిన్ = పరమశివుని {శివుడు - శుభకరుడు, శంకరుడు}; కోరి = కోరి; ఆ = ఆ; ఇలావృతమునన్ = ఇలావృతవర్షమున; చరించు = తిరుగుతుండెడి; జనులు = ప్రజలు; మోదముననున్ = సంతోషముతో; కదిసి = చేరి; తత్ = అతని; ప్రకాశకములు = ప్రసిద్దములు; ఐనన్ = అగు; మంత్ర = మంత్రములు; తంత్రములన్ = తంత్రములచే; పూజజేసి = పూజించి; తలతురు = స్మరింతురు; ఎపుడున్ = ఎల్లప్పుడు;

భావము:

ఇలావృత వర్షానికి త్రిపురాసుర సంహారకుడైన శివుడు అధిపతి. ఆ ఇలావృత వర్షంలో పార్వతీదేవి విహరించే ఉద్యానవనం ఉంది. పార్వతి శాపం వల్ల ఆ వనంలోనికి పురుషు లెవరైనా ప్రవేశిస్తే స్త్రీలుగా మారుతారు. అక్కడ పార్వతీదేవి వేలకొలది చెలికత్తెలతో వచ్చి ప్రతినిత్యం పరమేశ్వరుణ్ణి పరమభక్తితో సేవిస్తూ ఉంటుంది. ఆ ఇలావృతవర్షంలోని జనులు ఎంతో సంతోషంతో ఆయా మంత్ర తంత్రాలతో పరమేశ్వరుణ్ణి పూజించి సదా సంస్మరించి తరిస్తూ ఉంటారు.