పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తృతీయ స్కంధము : కృష్ణాది నిర్యాణంబు

  •  
  •  
  •  

3-109-ఉ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

శ్రీమణీమనోవిభుఁడు సింహకిశోరముఁబోలి లీలఁ గౌ
మాదశన్ రమావిమలమందిరముం బురుడించు గోతతిన్
వాక మేపుచుండెఁ దన వంశరవస్ఫుటమాధురీసుధా
సాముచేత గోపజనసంఘములన్ ముదమందఁజేయుచున్.

టీకా:

శ్రీరమణీమనోవిభుడు = కృష్ణుడు {శ్రీరమణీమనోవిభుడు - శ్రీరమణీ (లక్ష్మీదేవి) మనసునకు విభుడు, విష్ణువు}; సింహ = సింహపు; కిశోరమున్ = పిల్ల; పోలి = వలె; లీలన్ = లీలగా; కౌమార = కౌమార {కౌమార - బాల్యము తరువాత యౌవనమునకు ముందు దశ}; దశన్ = దశలో {దశ - అవస్థ, చతురావస్థలు, బాల్యము, కౌమారము, యౌవనము, వార్థక్యము, ఇంకోవిధముగ అష్టధశలు పిండ, శైశవ, బాల్య, కౌమార, యౌవన, ప్రౌఢ, వార్థక్య, మరణ దశలు}; రమా = లక్ష్మీదేవి; విమల = నిర్మల; మందిరమున్ = నివాసమునకు; పురుడించు = సాటియైన; గో = ఆవుల; తతిన్ = సమూహమును; వారక = విడువక; మేపుచున్ = మేపుతూ; ఉండెన్ = ఉండెను; తన = తన యొక్క; వంశ = వేణూ; రవ = నాదము; స్ఫుట = వర్షించిన; మాధురీ = తియ్యని; సుధాసారము = అమృతము; చేతన్ = చే; గోపజన = గోపాలుర; సంఘములన్ = సమూహములకు; ముదము = సంతోషము; అందజేయుచున్ = అందిస్తూ.

భావము:

లక్ష్మీవల్లభుడైన ఆ నందనందనుడు కృష్ణుడు తన కౌమార దశలో సింహకిశోరంలాగా ప్రకాశించాడు. లీలగా పిల్లనగ్రోవిని మ్రోగిసూ ఆ మధరగాన సుధా సరస్సులో గో గోప బృందాన్ని ముంచి తేల్చి పరవశింపజేస్తూ లక్ష్మీనివాసాలైన గోవుల్ని మేపుతూ ఉండేవాడు.