పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

ద్వితీయ స్కంధము : అవతారంబుల వైభవంబు

  •  
  •  
  •  

2-123.1-తే.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ట్టి యాత్మీయతత్త్వంబు వుట్టఁ జేసి
సంప్రదాయక భంగిని గతి నెల్ల
లుగఁ జేసిరి యవ్విష్ణుళలఁ దనరి
లువు రయ్యును నొక్కఁడ యచరిత్ర!

టీకా:

అనఘాత్మ = పుణ్యాత్ముడా; ఏను = నేను; కల్ప = కల్పమునకు; ఆదిని = మొదట్లో; విశ్వంబున్ = ప్రపంచమును; సృజియింపన్ = సృష్టింపను; తలఁచి = వలయుననుకొని; అంచిత = చక్కని; తపంబున్ = తపస్సుని; అర్థిఁన్ = కోరి; చేయుచు = చేస్తూ; సన = సన; అని = అని; పల్కుటయున్ = ఉచ్చరింటయును; అది = దాని; కారణంబుగన్ = వలన; సన = సన; ఆఖ్యలను = పేర్లను; కల = కలిగి; సనందన = సనందన; సనక = సనకుడు; సనత్కుమార = సనత్కుమారుడు; సనత్సుజాతులు = సనత్సుజాతుడు అను; నల్వురు = నలుగురు; సంభవించు = జన్మించి; మానస = మనసున స్వీకరించిన; పుత్రులు = కుమారులు; ఐ = అయ్యి; మహిన్ = భూమిపై; నుతికి = వినుతికి; ఎక్కిరి = ఎక్కిరి; పోయిన = కిందటి; కల్పాంతమునన్ = కల్పాంతము; నశించి = నశించిపోయిన; అట్టి = అటులంటి;
ఆత్మీయ = ఆత్మ కు సంభందించిన; తత్త్వంబున్ = తత్త్వమును; పుట్టన్ = పుట్టునట్లు, పునరుజ్జీవితము; చేసి = చేసి; సాంప్రదాయక = ఒక సంప్రదాయ పరంపరల; భంగిన్ = పద్ధతిని; జగతిన్ = ప్రపంచము; ఎల్లన్ = అంతయను; కలుగఁన్ = వ్యాపింప; చేసిరి = చేసిరి; ఆ = ఆ; విష్ణు = విష్ణుని; కళలఁన్ = అంశలతో; తనరి = ప్రసిద్ధులై; నలువురు = నలుగురు; అయ్యును = అయినప్పటికిని; ఒక్కఁడన్ = ఒక్కడే అన్నట్లు; నయ = మంచి; చరిత్ర = చరిత్ర కల వాడ.

భావము:

పవిత్రాత్మ! నారద! నేను కల్పారంభంలో విశ్వాన్ని సృష్టింపదలచు కొన్నాను. అందుకై తపస్సు చేస్తూ “సన” అని పలికాను . అందువల్ల సన పేరుతో “సనకుడు, సనందుడు, సనత్కుమారుడు, సనత్సుజాతుడు” అనే నలుగుర పుట్టారు. వాళ్లు బ్రహ్మమానసపుత్రులుగా ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధికెక్కారు. గతించిన కల్పం చివర అంతరించిపోయిన ఆత్మ తత్త్వాన్ని వాళ్లు మళ్లీ లోకంలో సంప్రదాయానుసారంగా ప్రవర్తింపజేశారు. నయశీలుడ! ఆ విష్ణుదేవుని కళలతో జన్మించిన వాళ్లు నలుగురైన నిజానికి వారి అవతారం ఒక్కటే.