పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - ఉత్తర : విప్రుని ఘనశోకంబు

  •  
  •  
  •  

10.2-1285.1-తే.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

తఁడు విని "యీ వెడఁగుమాట లాడఁ దగునె?
భూరివిక్రమశాలి రాముండు మేటి
లుఁడు హరియును శౌర్యసంన్ను లనఁగఁ
నరు ప్రద్యుమ్నుఁ డతని నంనుఁడు మఱియు.

టీకా:

పుత్రులన్ = కొడుకులను; కోల్పోయి = పోగొట్టుకొని; భూరి = మిక్కుటమైన; శోకంబునన్ = శోకముతో; వనటన్ = పరితాపమును; పొందుచున్ = పొందుతు; విప్ర = బ్రాహ్మణ; వరులు = ఉత్తములు; చాలన్ = మిక్కలిగా; ఏ = ఏ; రాజు = రాజు యొక్క; రాజ్యము = దేశము; అందేని = లోనైనా; వసించుదురు = ఉంటారో; ఆ = ఆ; రాజున్ = రాజు; తలపోయన్ = విచారించినచో; అవని = నేల; మీద = పై; నటుని = నటించు (రాజైన) వాడు; కాన్ = ఐనట్లు; ఎన్నన్ = ఎంచుటకు; తగున్ = తగును; నీ = నీ; పుత్రున్ = కొడుకును; నేన్ = నేను; బ్రతికించెదన్ = బ్రతికించెదను; ఇపుడన్ = ఇప్పుడే; పూని = ప్రయత్నించి; అటు = అలా; చేయనైతిని = చేయలేకపోతే; అనలంబున్ = అగ్నిలో; చొచ్చెదన్ = ప్రవేశింతును; అని = అని; భూసురుడు = బ్రాహ్మణుడు; వెఱగందన్ = ఆశ్చర్యపోవునట్లు; పలుకన్ = చెప్పగా; అతడు = అతను.
విని = విని; ఈ = ఇలాంటి; వెడగు = అవివేకపు; మాటలు = మాటలు; ఆడన్ = పలుకుట; తగునె = తగినపనేనా; భూరి = మిక్కుటమైన; విక్రమశాలి = పరాక్రమవంతుడు; రాముండు = బలరాముడ; మేటి = అత్యధికమైన; బలుడు = బలశాలి; హరియునున్ = కృష్ణుడు; శౌర్య = వీరత్వమునందు; సంపన్నులు = మిక్కుటముగాగలవాడు; అనగన్ = అని; తనరు = అతిశయించు; ప్రద్యుమ్నుడు = ప్రద్యుమ్నుడు; అతని = అతని; నందనుడు = కొడుకు (అనిరుద్ధుడు); మఱియున్ = ఇంకను.

భావము:

ఈలోకంలో అధికంగా ఎవరి రాజ్యంలో కన్నబిడ్డల్ని పోగొట్టుకుని దుర్భరశోకంతో పరితపించే బ్రాహ్మణులు ఉంటారో, ఆ రాజు రాజు కాడు కేవలం వేషగాడు మాత్రమే. నీ కుమారుడిని నేను బ్రతికిస్తాను అలా చేయకపోతే నేను అగ్నిప్రవేశం చేస్తాను.” ఈ పలుకులు వినిన బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యపడి ఇలాగా అన్నాడు. “అయ్యా! ఇలాంటి అవివేకపు మాటలు పలుక తగదు. మహా వీరులు, మహా బలశాలురు అయిన బలరామకృష్ణులు, కృష్ణకుమారుడు ప్రద్యుమ్నాదులు ఉండగా, ఇంకా...