పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - ఉత్తర : దిగ్విజయంబు

  •  
  •  
  •  

10.2-701-చ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

"గుణశాలి! పాండునృపనందన! నీ తలఁ పొప్పు నీక్రతు
క్రి మునిదేవతాపితృ సుకృత్యమునై నిఖిలోగ్రశాత్రవ
క్షమును బాంధవప్రియము సంచితపుణ్యము నిత్యకీర్తియున్
ము నొసంగు దీనిఁ గురుత్తమ! వేగ యుపక్రమింపవే!

టీకా:

నయ = మేలైన; గుణశాలి = సుగుణములు కలవాడ; పాండునృపనందన = ధర్మరాజా {పాండునృప నందన - పాండురాజు కొడుకు, ధర్మరాజు}; నీ = నీ యొక్క; తలపు = తలచిన పని; ఒప్పు = చక్కటిది; నీ = నీవు చేయు; క్రతు = యజ్ఞ; క్రియన్ = కార్యము; ముని = మునులకు; దేవతా = దేవతలకు; పితృ = పితృదేవతలకు; సుకృతమును = మంచిపని; ఐ = అయ్యి; నిఖిల = ఎల్ల; ఉగ్ర = భయంకరమైన; శాత్రవ = శత్రువుల; క్షయమునున్ = నాశమును; బాంధవ = బంధువులకు; ప్రియమున్ = ప్రీతిని; సంచిత = కూర్చబడు {సంచిత - జన్మజన్మములకు పోగుచేయబడు పుణ్యము, పాపము}; పుణ్యమున్ = పుణ్యమును; నిత్య = శాశ్వతములైన; కీర్తియున్ = యశస్సు; జయమున్ = జయములు కలుగుట; ఒసంగున్ = కలుగజేయును; దీనిన్ = దీనిని; కురుసత్తమ = ధర్మరాజా {కురు సత్తముడు - కురువంశమున శ్రేష్ఠుడు, ధర్మరాజు}; వేగన్ = శీఘ్రమే; ఉపక్రమింపవే = మొదలిడుము.

భావము:

“ఓ పాండురాజు కుమారా! ధర్మరాజా! కురువంశ శ్రేష్ఠుడా! రాజనీతి విశారదుడవు నీ ఆలోచన సమంజసంగా ఉంది. ఈ రాజసూయ ప్రక్రియ మునులకు, దేవతలకు, పితృదేవతలకు అభీష్టమైనది. అది సమస్త శత్రు క్షయాన్ని, సకల బంధువు ప్రియాన్ని, సమధికమైన పుణ్యాన్ని, శాశ్వతమైన కీర్తిని, విజయాన్ని, సిద్ధింప చేస్తుంది. కాబట్టి శీఘ్రమే ఈ యాగాన్ని ప్రారంభించు.