పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - ఉత్తర : మహేశ వైష్ణవ జ్వర ప్రకారంబు

  •  
  •  
  •  

10.2-434.1-తే.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ర శరాసనముఖ దివ్యసాధనములు
నరఁ జలమును బలము నుత్కటము గాఁగ
ర్ష మిగురొత్తఁ గయ్యంపుటాయితమునఁ
బురము వెలువడె బలిపుత్త్రుఁ డురుజవమున.

టీకా:

కమనీయ = మనోజ్ఞమైన; కింకిణీ = గజ్జలలోని; ఘంటికా = చిరుగజ్జలు; సాహస్ర = వేయింటి; ఘణఘణ = గణగణ మను; ధ్వని = శబ్దముల; చేత = వలన; గగనము = ఆకాశము; అగలన్ = బద్దలుకాగా; అన్య = శత్రు, పగ; జనా = జనుల, వారి; ఆలోకన = చూపులకు; ఆభీల = భయము కలిగించున వైన; తరళ = చలించునవి; ఉగ్ర = భయంకరమైన; కాంచన = బంగారు; ధ్వజ = ధ్వజములమీది; పతాకలు = జండాలు, టెక్కెములు; వెలుంగన్ = ప్రకాశించుచుండగా; పృథు = పెద్దవి యైన; నేమి = చక్రాల, బండికంటికడకమ్మి; ఘట్టనన్ = తాకుడులచేత; పృథివి = నేల; కంపింపంగన్ = కంపిస్తుండగా; వలనొప్పు = పద్దతి ప్రకారము; పటు = బలమైన; జవ = వేగవంతమైన; అశ్వములను = గుఱ్ఱములను; పూన్చినన్ = కట్టిన; అట్టి = అటువంటి; ఉన్నత = ఎత్తైన; రథంబున్ = రథమును; అతి = మిక్కిలి; ఉగ్ర = భయంకరమైన; గతిన్ = విధముగ; ఎక్కి = ఎక్కి; కర = చేతులు; సహస్రమునన్ = వేయింటితో; భీకరతర = మిక్కిలి భీకరమైన; అసి = ఖడ్గములు; శర = బాణములు; శరాసన = ధనుస్సులు; ముఖ = ఆది; దివ్య = గొప్ప; సాధనములున్ = ఆయుధములు; తనరన్ = ఒప్పుచుండ; చలమునున్ = పట్టుదల; బలమునున్ = బలము; ఉత్కటముగాగన్ = పెచ్చుమీరుతుండగా; హర్షము = సంతోషము; ఇగురొత్తన్ = చిగురించగా; కయ్యంపు = యుద్ధమునకు; ఆయితమునన్ = సిద్ధముగా; పురము = పట్టణమునుండి; వెలువడెన్ = బయటకు వచ్చెను; బలిపుత్రుడు = బాణాసురుడు; ఉరు = మిక్కిలి; జవమునన్ = వేగముగ.

భావము:

అసంఖ్యాక మైన చిరుగంటల ధ్వనితో ఆకాశం బ్రద్దలు అవుతుండగా, మిక్కిలి వేగవంతము లైన అశ్వాలను కూర్చిన ఒక ఉన్నత రథాన్ని అధిరోహించి అమితోత్సాహంతో బాణాసురుడు యుద్ధరంగానికి వచ్చాడు. ఆ రథం శత్రు భీకరంగా బంగారు జండాలతో ప్రకాశిస్తోంది. పెద్ద పెద్ద రథచక్రాల వేగానికి భూమి కంపించిపోతోంది. రథం అధిరోహించి ఉన్న అతని వేయి చేతులలో ధనుర్భాణాలూ భయంకరమైన ఖడ్గాది ఆయుధాలూ ప్రకాశిస్తున్నాయి. కసి, బలము, ఉత్సాహము అతిశయిస్తుండగా యుద్ధసన్నధుడై పట్టణములోనుండి రణరంగానికి మిక్కిలి వేగంగా వచ్చాడు.