పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - ఉత్తర : ఉషాకన్య స్వప్నంబు

  •  
  •  
  •  

10.2-343-చ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ను బిగియారఁ గౌఁగిట మనం బలరారఁగఁ జేర్చి, మోదముం
నుకఁగ నంచితాధరసుధారస మిచ్చి, మనోజకేళికిం
నుపడఁ జేసి, మంజుమృదుభాషలఁ దేలిచి యంతలోననే
నియెను దుఃఖవార్ధిఁ బెలుచన్ ననుఁ ద్రోచి సరోరుహాననా!”

టీకా:

ననున్ = నన్ను; బిగియార = గట్టిగా; కౌగిటన్ = ఆలింగనము నందు; మనంబున్ = మనస్సు; అలరారగన్ = తృప్తిచెందునట్లు; చేర్చి = చేర్చి; మోదమున్ = సంతోషము; తనుకగన్ = కలుగునట్లు; అంచిత = చక్కటి; అధరసుధారసము = అధరామృతము, ముద్దు; ఇచ్చి = ఇచ్చి; మనోజకేళి = మన్మథక్రీడ; కిన్ = కు; పనుపడన్ = మరుగునట్లు; చేసి = చేసి; మంజు = మనోజ్ఞమైన; మృదు = మెత్తని; భాషలన్ = మాటలతో; తేలిచి = తృప్తిపరచి; అంతలోననే = ఇంతట్లోనే; చనియెను = వెళ్ళిపోయెను; దుఃఖ = దుఃఖము అను; వార్ధిన్ = సముద్రమున; పెలుచన్ = క్రూరముగా; ననున్ = నన్ను; త్రోచి = పడదోసి; సరోరుహాననా = చిత్రరేఖా {సరోరుహానన - పద్మముఖి, స్త్రీ}.

భావము:

ఓ కలువల వంటి కన్నులున్న చెలీ! ఆ వన్నెకాడు నన్ను గాఢంగా కౌగలించుకుని, ఆనందంగా అధరామృతం అందించాడు. మృదువుగా సంభాషించాడు. మన్మథ విలాసంలో ముంచితేల్చి ఆనందం కలిగించి, అంతలోనే నన్ను దుఃఖసాగరంలో ముంచి మాయమయిపోయాడు.”