పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - పూర్వ : పౌరులను ద్వారకకు తెచ్చుట

  •  
  •  
  •  

10.1-1615-వ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ఇట్లు విశ్వకర్మ నిర్మితంబైన ద్వారకానగరంబునకు నిజయోగ ప్రభావంబున మథురాపురజనుల నందఱం జేర్చి, బలభద్రున కెఱింగించి; తదనుమతంబున నందనవనంబు నిర్గమించు పూర్వదిగ్గజంబు పెంపున, మేరుగిరిగహ్వరంబు వెలువడు కంఠీరవంబు తెఱంగున హరిహయ దిగంతరాళంబున నుదయించు నంధకారపరిపంథికైవడి మథురానగరంబు వెలువడి నిరాయుధుండై యెదుర వచ్చుచున్న హరిం గని.

టీకా:

ఇట్లు = ఇలా; విశ్వకర్మ = విశ్వకర్మ అను దేవశిల్పిచే; నిర్మితంబు = కట్టబడినది; ఐన = అయిన; ద్వారకా = ద్వారక అనెడి; నగరంబున్ = పట్టణమున; కున్ = కు; నిజ = తన యొక్క; యోగ = యోగమాయా; ప్రభావంబునన్ = మహిమచేత; మథురా = మథుర అనెడి; పుర = పట్టణములోని; జనుల్ = ప్రజలను; అందఱన్ = అందరిని; చేర్చి = తరలించి; బలభద్రుని = బలరాముని; కిన్ = కి; ఎఱింగించి = తెలిపి; తత్ = ఆయన; అనుమతంబున = అంగీకారముతో; నందనవనంబున్ = నందనవనమునుండి {నందనవనము - ఇంద్రుని ఉద్యానవనము}; నిర్గమించు = వెడలెడి; పూర్వదిగ్గజంబు = ఐరావతము {పూర్వదిగ్గజము - తూర్పు దిక్కు నందలి ఏనుగు, ఐరావతము}; పెంపునన్ = వలె; మేరుగిరి = మేరుపర్వతము; గహ్వరంబున్ = గుహనుండి; వెలువడు = బయటకు వచ్చెడి; కంఠీరవంబు = సింహము {కంఠీరవము - కంఠమున ధ్వని కలది, సింహము}; తెఱంగునన్ = వలె; హరిహయదిక్ = తూర్పుదిక్కు {హరిహయ దిక్కు - ఇంద్రుని యొక్క దిక్కు, తూర్పు}; అంతరాళంబునన్ = మధ్యనుండి; అంధకారపరిపంథి = సూర్యుని {అంధకార పరిపంథి - చీకటికి శత్రువు, సూర్యుడు}; కైవడిన్ = వలె; మథురా = మథుర అనెడి; నగరంబున్ = పట్టణమునుండి; వెలువడి = బయటకు వచ్చి; నిరాయుధుండు = ఆయుధము ధరించని వాడు; ఐ = అయ్యి; ఎదురన్ = ఎదురుగా; వచ్చుచున్న = వస్తున్నట్టి; హరిన్ = కృష్ణుని; కని = చూసి.

భావము:

అలా, విశ్వకర్మచే నిర్మింపబడిన ద్వారకాపట్టణానికి శ్రీకృష్ణుడు తన యోగమహిమతో మథురానగర ప్రజలు అందరినీ తరలించి బలరాముడికి తెలియజేసాడు. ఆయన అంగీకారంతో నందనవనం నుంచి వెలువడే ఐరావత గజం వలె, మేరుపర్వత గుహ నుంచి బయలుదేరిన వీరకేసరి వలె, తూర్పు దిక్కున ఉదయించే సూర్యుని వలె మాధవుడు మథురాపురం వెలువడి, ఆయుధాలు లేకుండా కాలయవనునికి ఎదురు వెళ్ళాడు. అలా నిరాయుధుడై వస్తున్న ఆయనను కాలయవనుడు చూసి....