పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - పూర్వ : శంఖచూడుని వధ

  •  
  •  
  •  

10.1-1123-వ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

ఇట్లు సకలభూతసమ్మోహనంబగు గానంబు సేయుచు, నిచ్ఛావర్తనంబులం బ్రమత్తుల చందంబున రామకృష్ణులు క్రీడింపఁ గుబేరభటుండు శంఖచూడుం డనువాఁడు రామకృష్ణ రక్షితులగు గోపికలం దన యోగబలంబున నుత్తరపు దిక్కునకుం గొనిపోవ నయ్యోషిజ్జనంబులు "రామకృష్ణేతి" భాషణంబులం జీరి పులికి నగపడిన మొదవుల క్రియ మొఱయిడిన విని.

టీకా:

ఇట్లు = ఈ విధముగ; సకల = సమస్తమైన; భూత = జీవులకు; సమ్మోహనంబు = మోహము పుట్టించునది; అగు = ఐన; గానంబు = పాట; చేయుచున్ = పాడుచు; ఇచ్ఛావర్తనంబులన్ = ఇష్టమువచ్చినట్లు; ప్రమత్తుల = మిక్కిలి మత్తులోపడ్డ వారి; చందంబునన్ = విధముగా; రామ = బలరాముడు; కృష్ణులు = కృష్ణులు; క్రీడింపన్ = వినోదించుచుండగ; కుబేర = కుబేరుని; భటుండు = బంటు; శంఖచూడుండు = శంఖచూడుడు; అనువాడు = అనెడివాడు; రామ = బలరాముడు; కృష్ణ = కృష్ణులచే; రక్షితలు = రక్షింపబడువారు; అగు = ఐన; గోపికలన్ = యాదవస్త్రీలను; తన = తన యొక్క; యోగ = మాయా; బలంబునన్ = శక్తిచేత; ఉత్తరపు = ఉత్తరము; దిక్కున్ = దిశ; కున్ = కు; కొనిపోవన్ = తీసుకొనిపోగా; ఆ = ఆ యొక్క; యోషిజ్జనంబులు = స్త్రీజనము; రామ = బలరామ; కృష్ణ = కృష్ణా; ఇతి = అనెడి; భాషణంబులు = కేకలు; పలుకుచు = వేయుచు; పులి = పులి; కిన్ = కి; అగపడిన = కనబడినట్టి; మొదవుల = ఆవుల; క్రియన్ = వలె; మొఱయిడినన్ = మొరపెట్టగా; విని = విని.

భావము:

ఇలా సకల ప్రాణులకూ సమ్మోహం కలిగించేలా గానం చేస్తూ, బలరామకృష్ణులు మత్తిల్లినవారిలా ఆ వనంలో విచ్చలవిడిగా విహరిస్తున్నారు. ఆ సమయంలో కుబేరుని భటుడు శంఖచూడుడు అనే ఒకడు రామకృష్ణుల రక్షణలో ఉన్న గోపకాంతలను తన యోగబలంతో బలాత్కారంగా ఉత్తరదిశకు పట్టుకుపోసాగాడు. అప్పుడా, భామినులు “బలరామా! శ్రీకృష్ణా!” అంటూ బెబ్బులిబారిన పడ్డ ఆవుల వలె ఆక్రందనలు చేసారు. రామకృష్ణులు వారి మొరలు ఆలకించారు.