పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - పూర్వ : గోపికలవద్ద పాడుట

  •  
  •  
  •  

10.1-1096.1-ఆ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

డతి యొకతె పాటపాడి డస్సిన యధ
రామృతమున నాథుఁ డాదరించె
హార మొక్క సతికి నంసావృతంబైనఁ
గాంతుఁ డురముఁ జేర్చి కౌఁగలించె.

టీకా:

చెలువ = సుందరి; ఒక్కతె = ఒకామె; చెక్కు = చెంపను; చెక్కు = చెంప; తోన్ = తోటి; మోపినన్ = తాకించగా; విభుడు = కృష్ణుడు; తాంబులచర్వితము = తమ్మ; పెట్టెన్ = పెట్టెను; ఆడుచున్ = నటించుచు; ఒక = ఒకానొక; లేమ = చిన్నది {లేమ - లేతవయస్కురాలు, స్త్రీ}; అలసిన = బడలికచెందగా; ప్రాణేశుడు = భర్త, కృష్ణుడు; ఉన్నత = పొడవైన; దోః = చేయి అనెడి; స్తంభమున్ = స్తంభమును; ఊత = ఆనుట కనువుగా; చేసెన్ = అమర్చెను; చెమరించి = చెమటలుపట్టి; ఒక = ఒకానొక; భామ = స్త్రీ {భామ - క్రీడాసమయమునందు కోపము చూపునామె, స్త్రీ}; చేరినన్ = దగ్గరకురాగా; కడగోరన్ = కొనగోటితో; చతురుడు = నేర్పరి, కృష్ణుడు; కుచ = స్తనములందలి; ఘర్మజలమున్ = చెమటబిందువులను; పాపెన్ = మీటెను; అలకంబులు = ముంగురులు; ఒక = ఒకానొక; ఇంతి = స్త్రీ; కిన్ = కి; అళిక = నుదుటి; చిత్రరేఖన్ = బొట్టునకు; అంటినన్ = అంటుకొనగా; ప్రియుడు = కృష్ణుడు; పాయంగ = విడునట్లు; దువ్వెన్ = దువ్వెను; పడతి = పడచు.
ఒకతె = ఒకామె; పాట = పాటలు; పాడి = పాడి; డస్సినన్ = అలసిపోగా; అధర = పెదవులందలి; అమృతమునన్ = అమృతముచే; నాథుడు = కృష్ణుడు; ఆదరించె = ఆదరించెను; హారము = ముత్యాలపేరు; ఒక్క = ఒకానొక; సతి = స్త్రీ; కిన్ = కి; అంసావృతంబు = మూపునచుట్టుకొనుట; ఐన = కాగా; కాంతుడు = కృష్ణుడు; ఉరమున్ = (ఆమె) వక్షమునందు; చేర్చి = పొందించి; కౌగలించె = ఆలింగనము చేసెను.

భావము:

ఒక చక్కని చుక్క కృష్ణుడి చెక్కిలితో తన చెక్కిలి చేర్చగా, ఆయన తన పుక్కిటి విడియం ఆమె నోటికి అందించాడు. ఒక అందగత్తె ఆడుతూ అలసట చెందగా ప్రాణేశ్వరుడు స్తంభంలాగ ఉన్నతమైన తన బాహువును ఆమెకు ఊతగా పట్టాడు. ఒక మగువ చెమటలు క్రమ్మి చెంతకు చేరగా, ఆమె స్తనాలపై పట్టిన స్వేదబిందువులను ప్రియుడు కొనగోటితో చిమ్మాడు. ఒక చిన్నదాని నుదుటి తిలకానికి అంటుకున్న ముంగురులను ప్రియుడు పైకి దువ్వాడు. ఒక పడచు పాట పాడి అలసిపోగా నాథుడు అధరామృతం ఇచ్చి ఆదరించాడు. ఒక ఆమెకు హారాలు మూపున చిక్కుపడగా ఆ హారాల్ని చక్కదిద్ది ప్రియుడు కౌగలించుకున్నాడు.