పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధము - పూర్వ : వరుణునినుండి తండ్రి దెచ్చుట

  •  
  •  
  •  

10.1-954-సీ.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

నందుఁ డేకాదశినాఁ డుపవాసంబు-
చేసి శ్రీహరిఁబూజ చేసి దనుజ
వేళ యెఱుంగక వేగక ముందర-
ద్వాదశీస్నానంబుఁ గ నొనర్ప
మునాజలము చొర నందొక్క దైత్యుండు-
నందుని వరుణుని గరమునకుఁ
గొనిపోవఁ దక్కిన గోపకు లందఱు-
నందగోపకునిఁ గాక కలంగి

10.1-954.1-తే.
  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

రామకృష్ణులఁ బేర్కొని వము సేయఁ
గృష్ణుఁ డీశుండు తమ తండ్రిఁ గికురుపెట్టి
రుణభృత్యుండు గొనిపోయి రుణుఁ జేర్చు
టెఱిఁగి రయమున నచ్చోటి కేఁగె నధిప!

టీకా:

నందుడు = నందుడు; ఏకాదశి = ఏకాదశితిథి; నాడు = దినమున; ఉపవాసము = నిరాహారుడైయుండుట; చేసి = చేసి; శ్రీహరి = విష్ణుమూర్తి; పూజన్ = పూజను; చేసి = చేసి; దనుజవేళ = రాక్షసులు సంచరించువేళ; ఎఱుంగక = తెలియక; వేగక = తెల్లవారక; ముందర = ముందే; ద్వాదశీ = ద్వాదశినాటి; స్నానంబున్ = స్నానమును; తగన్ = శీఘ్రముగా; ఒనర్పన్ = చేయుటకై; యమునా = యమునానది; జలమున్ = నీటియందు; చొరన్ = ప్రవేశించగా; అందున్ = ఆ సమయము నందు; ఒక్క = ఒకానొక; దైత్యుండు = రాక్షసుడు; నందునిన్ = నందుడిని; వరుణుని = వరుణదేవుని; నగరమున్ = పట్టణమున; కున్ = కు; కొనిపోవన్ = తీసుకుపోగా; తక్కిన = మిగతా; గోపకులు = గొల్లవారు; అందఱున్ = అందరు; నందగోపకునిన్ = నందుడిని; కానక = కనిగొనలేక; కలంగి = కలతపొంది.
రామ = బలరాముని; కృష్ణులన్ = కృష్ణుని; పేర్కొని = పేరుపెట్టి పిలిచి; రవము = రోదనధ్వని; చేయన్ = చేయగా; కృష్ణుండు = కృష్ణుడు; ఈశుండు = కృష్ణుడు {ఈశుడు - సర్వాధికారి, విష్ణువు}; తమ = వారి యొక్క; తండ్రిన్ = తండ్రిని; కికురుపెట్టి = మోసపుచ్చి; వరుణ = వరుణదేవుని; భృత్యుండు = సేవకుడు; కొనిపోయి = తీసుకు వెళ్ళి; వరుణున్ = వరుణదేవుని వద్దకు; చేర్చుట = చేరవేయుట; ఎఱింగి = తెలిసికొని; రయమునన్ = వేగముగా; ఆ = ఆ యొక్క; చోటి = స్థలమున; కిన్ = కు; ఏగెన్ = వెళ్ళెను; అధిప = రాజా.

భావము:

పరీక్షన్మహారాజా! నందరాజు ఒక ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం చేసి, విష్ణుపూజ చేసాడు. అసురవేళ అయిందని గమనించక తెల్లవారక ముందే ద్వాదశీస్నానం చేయడాని కని యమునానదికి వెళ్ళి, నీటిలో దిగాడు. అప్పుడు వరుణుని దూత నందుడిని వరుణపట్టణము శ్రద్ధావతికి పట్టుకు పోయాడు. మిగిలిన గోపకు లందరూ నందగోపుడు కనబడక కలత చెందారు. వారు బలరామకృష్ణులను వద్దకు వచ్చి గోలపెట్టారు. అప్పుడు, శ్రీకృష్ణుడు తమ తండ్రిని మోసగించి వరుణభృత్యుడు వరుణుడి దగ్గరకు పట్టుకుపోయినట్లు తెలుసుకున్నాడు. వెంటనే తాను కూడా అక్కడకి వెళ్ళాడు.