పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

చతుర్థాశ్వాసము : శివుండు వీరభద్రునకుఁ బట్టంబు గట్టుట.

4-221-వ.
అని పలికి.

4-222-మ.
భిద్వహ్ని కుబేరభానుజ హరి బ్రహ్మాదులం బిల్చి యీ
లియుం డాఢ్యుఁడు వీరభద్రుఁ డఖిల బ్రహ్మాండభేద్యుండు స
ల్లలితానందుఁడు ముజ్జగంబులకు నెల్లన్ దాన కర్తారుఁడై
వెలుఁగం దైవము మీఁకు నీతఁ డనియెన్ విశ్వేశుఁ డత్యున్నతిన్.

టీక :-
బలభిత్తు = ఇంద్రుడు; వహ్ని = అగ్ని; భానుజ = యముడు.
భావము :-
ఇంద్రుడు, అగ్ని, కుబేరుడు, యముడు, నారాయణుడు, బ్రహ్మ మొదలైన వారిని పిలిచి "ఈ వీరభద్రుడు బలవంతుడు, పూజ్యుడు, అన్ని లోకాలనూ భేదింపగలవాడు, ఆనందమూర్తి, మూడు లోకాలకూ తానే కర్త. ఇకపై ఇతనే మీ దైవము, విశ్వేశుడు, ఉన్నతుడు" అని శివుడు చెప్పాడు.

4-223-క.
గిరిజాధీశ్వరు నానతి
రఁగఁగఁ జేపట్టి భువనరదక్షుకుఁ డై
రుణన్ జగంబులన్నియుఁ
రిపాలన సేయు వీరద్రుం డెలమిన్.

టీక :-
పరగ = ఒప్పుగా; ఎలమి = సంతోషము.
భావము :-
శివుని ఆజ్ఞ ప్రకారం వీరభద్రుడు సకలలోక రక్షకుడై దయతో సంతోషంతో లోకాలను పాలిస్తున్నాడు.

4-224-వ.
అనిన విని వీరభద్రవిజయ ప్రకారంబుఁ దెలియ విన్నవించిన వాయుదేవున కమ్మహామును లిట్లినిరి.

టీక :-
విన్నవించు = వివరించు.
భావము :-
అనగా విని వీరభద్రవిజయమును వివరించిన వాయుదేవునితో ఆ మహా మునులు ఇలా అన్నారు.

4-225-క.
“వాయుపురాణాంభోనిధి
నాక! శీతాంశుభంగి నానందకరం
బైయున్ననీప్రసంగము
ధీయుత నీచేత నేఁడు దెలిసితి మనఘా!

టీక :-
శీతాంశుడు = చల్లని కిరణములు కలవాడు, చంద్రుడు; ధీయుతుడు = బుద్ధిమంతుడు; అనఘుడు = పాపము లేని వాడు.
భావము :-
"వాయుపురాణమనే సముద్రానికి నాయకుడా! నీ ప్రసంగము చల్లని కిరణాల చంద్రునివలె ఆనందకరమై యున్నది. బుద్ధిమంతుడా! పుణ్యాత్ముడా! నీ వలన ఈ విషయాలు తెలుసుకున్నాము.

4-226-క.
శ్రీమ్య మైన యీకథ
వాక వినువారు చదువువారును లిఖిత
ప్రారంభు లైన వారును
వారుగదా శంభు కొల్వువారు సమీరా!

టీక :-
వారక = ఎల్లప్పుడూ; సమీర = వాయువు.
భావము :-
వాయుదేవా! అందమైన శుభకరమైన యీ కథను వినువారు, చదువువారు, వ్రాసినవారూ ఎల్లప్పుడూ శివుని కొలువులో ఉంటారు.

4-227-క.
పంచాననచరితము ని
శ్చంల భక్తిమెయి విన్నఁ దివినఁ జాలున్
కించిన్మాత్రంబై నను
పంమహాపాతకములు పాయు మహాత్మా!

టీక :-
పంచాననుడు = ఐదు ముఖములు కల శివుడు; నిశ్చంచల = కదలని; పాయు = విడచు.
భావము :-
మహాత్మా! శివుని చరిత్రను నిశ్చలమైన భక్తితో కొంచమైనా విన్నా, చదివినా పంచమహా పాపములు నశిస్తాయి."

4-228-వ.
అని పలికి సఫలమనోరథు లై వాయుదేవుని స్తుతియించి రని యివ్విధంబున.

టీక :-
మనోరథము = కోరిక.
భావము :-
అని పలికి వీరభద్రవిజయము వినాలనే కోరిక తీరినవారై వాయుదేవుని స్తుతించినారు. అని ఈ విధముగా.

4-229-క.
నాకుందోఁచిన విధమున
నీథఁ గైకొంటిఁ గాక నీలగ్రీవా
నీథమహిమాతిశయము
వాక్రువ్వఁగ నిందువశమె నజజువశమే.

టీక :-
వాక్రుచ్చు = చెప్పు.
భావము :-
"నీలకంఠా! నాకు తోచిన విధముగా నీ కథచెప్పాను. కానీ నీ కథా మహిమను చెప్పడము చంద్రుని వశమా! బ్రహ్మదేవుని తరమా!

4-230-క.
నాలిగిన నేరుపులును
నాలిగిన నేరములును నాగేంద్రధరా!
నీకుసమర్పణ సుమ్మీ
లోకేశ్వర! భక్తజనక! లోకాధారా!

టీక :-
జనకుడు = తండ్రి.
భావము :-
నాగేంద్రధరా! నాకు కలిగిన నేర్పులు, నేను చేసిన తప్పులు నీకే సమర్పిస్తున్నాను సుమా! జగన్నాథా! భక్తజనులకు తండ్రి వంటి వాడా! జగదాధారా!

4-231-మ.
యెందాఁక; సురేంద్ర పర్వతవిభుం డెందాఁక; బృందారకా
లియెందాఁక; రవీందుమండలములున్ వారాసు లెందాఁక; ని
చ్చలునానందకరంబు లై త్రిజగతిం సంధిల్లు నందాఁక; ని
ర్మమై యీకథ సర్వలోకనుతమై మానిత్యమై యుండెడున్.

టీక :-
సురేంద్ర పర్వత విభుడు = మేరు పర్వతం; బృందారకులు = దేవతలు; వారాశి = సముద్రము; నిచ్చలు = ఎల్లప్పుడూ; సంధించు = కూడు.
భావము :-
భూమి ఎంత వరకు యుంటుందో, మేరు పర్వతం ఎంత వరకు యుంటుందో, దేవతలెంతవరకు యుంటారో, సూర్యచంద్ర మండలములు సముద్రాలు ఎంతవరకు యుంటాయో, నిత్యానందకరమై మూడులోకాలూ యుంటాయో యంతవరకూ ఈ కథ ఎల్లప్పుడూ సర్వలోకములూ స్తుతించేలా నిత్యమై యుంటుంది.