పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

ద్వాదశ స్కంధః : ద్వాదశోఽధ్యాయః - 12

12-12-1
సూత ఉవాచ
నమో ధర్మాయ మహతే నమః కృష్ణాయ వేధసే .
బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య ధర్మాన్ వక్ష్యే సనాతనాన్

12-12-2
ఏతద్వః కథితం విప్రా విష్ణోశ్చరితమద్భుతం .
భవద్భిర్యదహం పృష్టో నరాణాం పురుషోచితం

12-12-3
అత్ర సంకీర్తితః సాక్షాత్సర్వపాపహరో హరిః .
నారాయణో హృషీకేశో భగవాన్ సాత్వతాం పతిః

12-12-4
అత్ర బ్రహ్మ పరం గుహ్యం జగతః ప్రభవాప్యయం .
జ్ఞానం చ తదుపాఖ్యానం ప్రోక్తం విజ్ఞానసంయుతం

12-12-5
భక్తియోగః సమాఖ్యాతో వైరాగ్యం చ తదాశ్రయం .
పారీక్షితముపాఖ్యానం నారదాఖ్యానమేవ చ

12-12-6
ప్రాయోపవేశో రాజర్షేర్విప్రశాపాత్పరీక్షితః .
శుకస్య బ్రహ్మర్షభస్య సంవాదశ్చ పరీక్షితః

12-12-7
యోగధారణయోత్క్రాంతిః సంవాదో నారదాజయోః .
అవతారానుగీతం చ సర్గః ప్రాధానికోఽగ్రతః

12-12-8
విదురోద్ధవసంవాదః క్షత్తృమైత్రేయయోస్తతః .
పురాణసంహితాప్రశ్నో మహాపురుషసంస్థితిః

12-12-9
తతః ప్రాకృతికః సర్గః సప్త వైకృతికాశ్చ యే .
తతో బ్రహ్మాండసంభూతిర్వైరాజః పురుషో యతః

12-12-10
కాలస్య స్థూలసూక్ష్మస్య గతిః పద్మసముద్భవః .
భువ ఉద్ధరణేఽమ్భోధేర్హిరణ్యాక్షవధో యథా

12-12-11
ఊర్ధ్వతిర్యగవాక్సర్గో రుద్రసర్గస్తథైవ చ .
అర్ధనారీనరస్యాథ యతః స్వాయంభువో మనుః

12-12-12
శతరూపా చ యా స్త్రీణామాద్యా ప్రకృతిరుత్తమా .
సంతానో ధర్మపత్నీనాం కర్దమస్య ప్రజాపతేః

12-12-13
అవతారో భగవతః కపిలస్య మహాత్మనః .
దేవహూత్యాశ్చ సంవాదః కపిలేన చ ధీమతా

12-12-14
నవబ్రహ్మసముత్పత్తిర్దక్షయజ్ఞవినాశనం .
ధ్రువస్య చరితం పశ్చాత్పృథోః ప్రాచీనబర్హిషః

12-12-15
నారదస్య చ సంవాదస్తతః ప్రైయవ్రతం ద్విజాః .
నాభేస్తతోఽనుచరితం ఋషభస్య భరతస్య చ

12-12-16
ద్వీపవర్షసముద్రాణాం గిరినద్యుపవర్ణనం .
జ్యోతిశ్చక్రస్య సంస్థానం పాతాలనరకస్థితిః

12-12-17
దక్షజన్మ ప్రచేతోభ్యస్తత్పుత్రీణాం చ సంతతిః .
యతో దేవాసురనరాస్తిర్యఙ్ నగఖగాదయః

12-12-18
త్వాష్ట్రస్య జన్మనిధనం పుత్రయోశ్చ దితేర్ద్విజాః .
దైత్యేశ్వరస్య చరితం ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః

12-12-19
మన్వంతరానుకథనం గజేంద్రస్య విమోక్షణం .
మన్వంతరావతారాశ్చ విష్ణోర్హయశిరాదయః

12-12-20
కౌర్మం ధాన్వంతరం మాత్స్యం వామనం చ జగత్పతేః .
క్షీరోదమథనం తద్వదమృతార్థే దివౌకసాం

12-12-21
దేవాసురమహాయుద్ధం రాజవంశానుకీర్తనం .
ఇక్ష్వాకుజన్మ తద్వంశః సుద్యుమ్నస్య మహాత్మనః

12-12-22
ఇలోపాఖ్యానమత్రోక్తం తారోపాఖ్యానమేవ చ .
సూర్యవంశానుకథనం శశాదాద్యా నృగాదయః

12-12-23
సౌకన్యం చాథ శర్యాతేః కకుత్స్థస్య చ ధీమతః .
ఖట్వాంగస్య చ మాంధాతుః సౌభరేః సగరస్య చ

12-12-24
రామస్య కోసలేంద్రస్య చరితం కిల్బిషాపహం .
నిమేరంగపరిత్యాగో జనకానాం చ సంభవః

12-12-25
రామస్య భార్గవేంద్రస్య నిఃక్షత్రకరణం భువః .
ఐలస్య సోమవంశస్య యయాతేర్నహుషస్య చ

12-12-26
దౌష్యంతేర్భరతస్యాపి శంతనోస్తత్సుతస్య చ .
యయాతేర్జ్యేష్ఠపుత్రస్య యదోర్వంశోఽనుకీర్తితః

12-12-27
యత్రావతీర్ణో భగవాన్ కృష్ణాఖ్యో జగదీశ్వరః .
వసుదేవగృహే జన్మ తతో వృద్ధిశ్చ గోకులే

12-12-28
తస్య కర్మాణ్యపారాణి కీర్తితాన్యసురద్విషః .
పూతనాసుపయఃపానం శకటోచ్చాటనం శిశోః

12-12-29
తృణావర్తస్య నిష్పేషస్తథైవ బకవత్సయోః .
(అఘాసురవధో ధాత్రా వత్సపాలావగూహనం .)
ధేనుకస్య సహ భ్రాతుః ప్రలంబస్య చ సంక్షయః

12-12-30
గోపానాం చ పరిత్రాణం దావాగ్నేః పరిసర్పతః

12-12-31
దమనం కాలియస్యాహేర్మహాహేర్నందమోక్షణం .
వ్రతచర్యా తు కన్యానాం యత్ర తుష్టోఽచ్యుతో వ్రతైః

12-12-32
ప్రసాదో యజ్ఞపత్నీభ్యో విప్రాణాం చానుతాపనం .
గోవర్ధనోద్ధారణం చ శక్రస్య సురభేరథ

12-12-33
యజ్ఞాభిషేకం కృష్ణస్య స్త్రీభిః క్రీడా చ రాత్రిషు .
శంఖచూడస్య దుర్బుద్ధేర్వధోఽరిష్టస్య కేశినః

12-12-34
అక్రూరాగమనం పశ్చాత్ప్రస్థానం రామకృష్ణయోః .
వ్రజస్త్రీణాం విలాపశ్చ మథురాలోకనం తతః

12-12-35
గజముష్టికచాణూరకంసాదీనాం చ యో వధః .
మృతస్యానయనం సూనోః పునః సాందీపనేర్గురోః

12-12-36
మథురాయాం నివసతా యదుచక్రస్య యత్ప్రియం .
కృతముద్ధవరామాభ్యాం యుతేన హరిణా ద్విజాః

12-12-37
జరాసంధసమానీతసైన్యస్య బహుశో వధః .
ఘాతనం యవనేంద్రస్య కుశస్థల్యా నివేశనం

12-12-38
ఆదానం పారిజాతస్య సుధర్మాయాః సురాలయాత్ .
రుక్మిణ్యా హరణం యుద్ధే ప్రమథ్య ద్విషతో హరేః

12-12-39
హరస్య జృంభణం యుద్ధే బాణస్య భుజకృంతనం .
ప్రాగ్జ్యోతిషపతిం హత్వా కన్యానాం హరణం చ యత్

12-12-40
చైద్యపౌండ్రకశాల్వానాం దంతవక్త్రస్య దుర్మతేః .
శంబరో ద్వివిదః పీఠో మురః పంచజనాదయః

12-12-41
మాహాత్మ్యం చ వధస్తేషాం వారాణస్యాశ్చ దాహనం .
భారావతరణం భూమేర్నిమిత్తీకృత్య పాండవాన్

12-12-42
విప్రశాపాపదేశేన సంహారః స్వకులస్య చ .
ఉద్ధవస్య చ సంవాదో వాసుదేవస్య చాద్భుతః

12-12-43
యత్రాత్మవిద్యా హ్యఖిలా ప్రోక్తా ధర్మవినిర్ణయః .
తతో మర్త్యపరిత్యాగ ఆత్మయోగానుభావతః

12-12-44
యుగలక్షణవృత్తిశ్చ కలౌ నౄణాముపప్లవః .
చతుర్విధశ్చ ప్రలయ ఉత్పత్తిస్త్రివిధా తథా

12-12-45
దేహత్యాగశ్చ రాజర్షేర్విష్ణురాతస్య ధీమతః .
శాఖాప్రణయనమృషేర్మార్కండేయస్య సత్కథా .
మహాపురుషవిన్యాసః సూర్యస్య జగదాత్మనః

12-12-46
ఇతి చోక్తం ద్విజశ్రేష్ఠా యత్పృష్టోఽహమిహాస్మి వః .
లీలావతారకర్మాణి కీర్తితానీహ సర్వశః

12-12-47
పతితః స్ఖలితశ్చార్తః క్షుత్త్వా వా వివశో బ్రువన్ .
హరయే నమ ఇత్యుచ్చైర్ముచ్యతే సర్వపాతకాత్

12-12-48
సంకీర్త్యమానో భగవాననంతః
శ్రుతానుభావో వ్యసనం హి పుంసాం .
ప్రవిశ్య చిత్తం విధునోత్యశేషం
యథా తమోఽర్కోఽభ్రమివాతివాతః

12-12-49
మృషా గిరస్తా హ్యసతీరసత్కథా
న కథ్యతే యద్భగవానధోక్షజః .
తదేవ సత్యం తదు హైవ మంగలం
తదేవ పుణ్యం భగవద్గుణోదయం

12-12-50
తదేవ రమ్యం రుచిరం నవం నవం
తదేవ శశ్వన్మనసో మహోత్సవం .
తదేవ శోకార్ణవశోషణం నృణాం
యదుత్తమశ్లోకయశోఽనుగీయతే

12-12-51
న తద్వచశ్చిత్రపదం హరేర్యశో
జగత్పవిత్రం ప్రగృణీత కర్హిచిత్ .
తద్ధ్వాంక్షతీర్థం న తు హంససేవితం
యత్రాచ్యుతస్తత్ర హి సాధవోఽమలాః

12-12-52
స వాగ్విసర్గో జనతాఘసంప్లవో
యస్మిన్ ప్రతిశ్లోకమబద్ధవత్యపి .
నామాన్యనంతస్య యశోఽఙ్కితాని
యచ్ఛృణ్వంతి గాయంతి గృణంతి సాధవః

12-12-53
నైష్కర్మ్యమప్యచ్యుతభావవర్జితం
న శోభతే జ్ఞానమలం నిరంజనం .
కుతః పునః శశ్వదభద్రమీశ్వరే
న హ్యర్పితం కర్మ యదప్యనుత్తమం

12-12-54
యశః శ్రియామేవ పరిశ్రమః పరో
వర్ణాశ్రమాచారతపఃశ్రుతాదిషు .
అవిస్మృతిః శ్రీధరపాదపద్మయో-
ర్గుణానువాదశ్రవణాదిభిర్హరేః

12-12-55
అవిస్మృతిః కృష్ణపదారవిందయోః
క్షిణోత్యభద్రాణి శమం తనోతి చ .
సత్త్వస్య శుద్ధిం పరమాత్మభక్తిం
జ్ఞానం చ విజ్ఞానవిరాగయుక్తం

12-12-56
యూయం ద్విజాగ్ర్యా బత భూరిభాగా
యచ్ఛశ్వదాత్మన్యఖిలాత్మభూతం .
నారాయణం దేవమదేవమీశ-
మజస్రభావా భజతాఽఽవివేశ్య

12-12-57
అహం చ సంస్మారిత ఆత్మతత్త్వం
శ్రుతం పురా మే పరమర్షివక్త్రాత్ .
ప్రాయోపవేశే నృపతేః పరీక్షితః
సదస్యృషీణాం మహతాం చ శృణ్వతాం

12-12-58
ఏతద్వః కథితం విప్రాః కథనీయోరుకర్మణః .
మాహాత్మ్యం వాసుదేవస్య సర్వాశుభవినాశనం

12-12-59
య ఏవం శ్రావయేన్నిత్యం యామక్షణమనన్యధీః .
(శ్లోకమేకం తదర్ధం వా పాదం పాదార్ధమేవ వా .)
శ్రద్ధావాన్ యోఽనుశృణుయాత్పునాత్యాత్మానమేవ సః

12-12-60
ద్వాదశ్యామేకాదశ్యాం వా శృణ్వన్నాయుష్యవాన్ భవేత్ .
పఠత్యనశ్నన్ ప్రయతః తతో భవత్యపాతకీ

12-12-61
పుష్కరే మథురయాం చ ద్వారవత్యాం యతాత్మవాన్ .
ఉపోష్య సంహితామేతాం పఠిత్వా ముచ్యతే భయాత్

12-12-62
దేవతా మునయః సిద్ధాః పితరో మనవో నృపాః .
యచ్ఛంతి కామాన్ గృణతః శృణ్వతో యస్య కీర్తనాత్

12-12-63
ఋచో యజూంషి సామాని ద్విజోఽధీత్యానువిందతే .
మధుకుల్యా ఘృతకుల్యాః పయఃకుల్యాశ్చ తత్ఫలం

12-12-64
పురాణసంహితామేతామధీత్య ప్రయతో ద్విజః .
ప్రోక్తం భగవతా యత్తు తత్పదం పరమం వ్రజేత్

12-12-65
విప్రోఽధీత్యాప్నుయాత్ప్రజ్ఞాం రాజన్యోదధిమేఖలాం .
వైశ్యో నిధిపతిత్వం చ శూద్రః శుధ్యేత పాతకాత్

12-12-66
కలిమలసంహతికాలనోఽఖిలేశో
హరిరితరత్ర న గీయతే హ్యభీక్ష్ణం .
ఇహ తు పునర్భగవానశేషమూర్తిః
పరిపఠితోఽనుపదం కథాప్రసంగైః

12-12-67
తమహమజమనంతమాత్మతత్త్వం
జగదుదయస్థితిసంయమాత్మశక్తిం .
ద్యుపతిభిరజశక్రశంకరాద్యైః
దురవసితస్తవమచ్యుతం నతోఽస్మి

12-12-68
ఉపచితనవశక్తిభిః స్వ ఆత్మని
ఉపరచితస్థిరజంగమాలయాయ .
భగవత ఉపలబ్ధిమాత్రధామ్నే
సురఋషభాయ నమః సనాతనాయ

12-12-69
స్వసుఖనిభృతచేతాస్తద్వ్యుదస్తాన్యభావో-
ఽప్యజితరుచిరలీలాకృష్టసారస్తదీయం .
వ్యతనుత కృపయా యస్తత్త్వదీపం పురాణం
తమఖిలవృజినఘ్నం వ్యాససూనుం నతోఽస్మి

12-12-70
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం
ద్వాదశస్కంధే ద్వాదశస్కంధార్థనిరూపణం నామ ద్వాదశోఽధ్యాయః