పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధః - పూర్వార్థః : తృతీయోఽధ్యాయః - 3

10(1)-3-1
శ్రీశుక ఉవాచ
అథ సర్వగుణోపేతః కాలః పరమశోభనః .
యర్హ్యేవాజనజన్మర్క్షం శాంతర్క్షగ్రహతారకం

10(1)-3-2
దిశః ప్రసేదుర్గగనం నిర్మలోడుగణోదయం .
మహీ మంగలభూయిష్ఠపురగ్రామవ్రజాకరా

10(1)-3-3
నద్యః ప్రసన్నసలిలా హ్రదా జలరుహశ్రియః .
ద్విజాలికులసన్నాదస్తబకా వనరాజయః

10(1)-3-4
వవౌ వాయుః సుఖస్పర్శః పుణ్యగంధవహః శుచిః .
అగ్నయశ్చ ద్విజాతీనాం శాంతాస్తత్ర సమింధత

10(1)-3-5
మనాంస్యాసన్ ప్రసన్నాని సాధూనామసురద్రుహాం .
జాయమానేఽజనే తస్మిన్ నేదుర్దుందుభయో దివి

10(1)-3-6
జగుః కిన్నరగంధర్వాస్తుష్టువుః సిద్ధచారణాః .
విద్యాధర్యశ్చ ననృతురప్సరోభిః సమం తదా

10(1)-3-7
ముముచుర్మునయో దేవాః సుమనాంసి ముదాన్వితాః .
మందం మందం జలధరా జగర్జురనుసాగరం

10(1)-3-8
నిశీథే తమ ఉద్భూతే జాయమానే జనార్దనే .
దేవక్యాం దేవరూపిణ్యాం విష్ణుః సర్వగుహాశయః .
ఆవిరాసీద్యథా ప్రాచ్యాం దిశీందురివ పుష్కలః

10(1)-3-9
తమద్భుతం బాలకమంబుజేక్షణం
చతుర్భుజం శంఖగదాద్యుదాయుధం .
శ్రీవత్సలక్ష్మం గలశోభికౌస్తుభం
పీతాంబరం సాంద్రపయోదసౌభగం

10(1)-3-10
మహార్హవైదూర్యకిరీటకుండలత్విషా
పరిష్వక్తసహస్రకుంతలం .
ఉద్దామకాంచ్యంగదకంకణాదిభి-
ర్విరోచమానం వసుదేవ ఐక్షత

10(1)-3-11
స విస్మయోత్ఫుల్లవిలోచనో హరిం
సుతం విలోక్యానకదుందుభిస్తదా .
కృష్ణావతారోత్సవసంభ్రమోఽస్పృశన్ముదా
ద్విజేభ్యోఽయుతమాప్లుతో గవాం

10(1)-3-12
అథైనమస్తౌదవధార్య పూరుషం
పరం నతాంగః కృతధీః కృతాంజలిః .
స్వరోచిషా భారత సూతికాగృహం
విరోచయంతం గతభీః ప్రభావవిత్

10(1)-3-13
వసుదేవ ఉవాచ
విదితోఽసి భవాన్ సాక్షాత్పురుషః ప్రకృతేః పరః .
కేవలానుభవానందస్వరూపః సర్వబుద్ధిదృక్

10(1)-3-14
స ఏవ స్వప్రకృత్యేదం సృష్ట్వాగ్రే త్రిగుణాత్మకం .
తదను త్వం హ్యప్రవిష్టః ప్రవిష్ట ఇవ భావ్యసే

10(1)-3-15
యథేమేఽవికృతా భావాస్తథా తే వికృతైః సహ .
నానావీర్యాః పృథగ్భూతా విరాజం జనయంతి హి

10(1)-3-16
సన్నిపత్య సముత్పాద్య దృశ్యంతేఽనుగతా ఇవ .
ప్రాగేవ విద్యమానత్వాన్న తేషామిహ సంభవః

10(1)-3-17
ఏవం భవాన్ బుద్ధ్యనుమేయలక్షణై-
ర్గ్రాహ్యైర్గుణైః సన్నపి తద్గుణాగ్రహః .
అనావృతత్వాద్బహిరంతరం న తే
సర్వస్య సర్వాత్మన ఆత్మవస్తునః

10(1)-3-18
య ఆత్మనో దృశ్యగుణేషు సన్నితి
వ్యవస్యతే స్వవ్యతిరేకతోఽబుధః .
వినానువాదం న చ తన్మనీషితం
సమ్యగ్యతస్త్యక్తముపాదదత్పుమాన్

10(1)-3-19
త్వత్తోఽస్య జన్మస్థితిసంయమాన్ విభో
వదంత్యనీహాదగుణాదవిక్రియాత్,
త్వయీశ్వరే బ్రహ్మణి నో విరుధ్యతే
త్వదాశ్రయత్వాదుపచర్యతే గుణైః

10(1)-3-20
స త్వం త్రిలోకస్థితయే స్వమాయయా
బిభర్షి శుక్లం ఖలు వర్ణమాత్మనః,
సర్గాయ రక్తం రజసోపబృంహితం
కృష్ణం చ వర్ణం తమసా జనాత్యయే

10(1)-3-21
త్వమస్య లోకస్య విభో రిరక్షిషు-
ర్గృహేఽవతీర్ణోఽసి మమాఖిలేశ్వర .
రాజన్యసంజ్ఞాసురకోటియూథపై-
ర్నిర్వ్యూహ్యమానా నిహనిష్యసే చమూః

10(1)-3-22
అయం త్వసభ్యస్తవ జన్మ నౌ గృహే
శ్రుత్వాగ్రజాంస్తే న్యవధీత్సురేశ్వర .
స తేఽవతారం పురుషైః సమర్పితం
శ్రుత్వాధునైవాభిసరత్యుదాయుధః

10(1)-3-23
శ్రీశుక ఉవాచ
అథైనమాత్మజం వీక్ష్య మహాపురుషలక్షణం .
దేవకీ తముపాధావత్కంసాద్భీతా శుచిస్మితా

10(1)-3-24
దేవక్యువాచ
రూపం యత్తత్ప్రాహురవ్యక్తమాద్యం
బ్రహ్మ జ్యోతిర్నిర్గుణం నిర్వికారం ,
సత్తామాత్రం నిర్విశేషం నిరీహం
స త్వం సాక్షాద్విష్ణురధ్యాత్మదీపః

10(1)-3-25
నష్టే లోకే ద్విపరార్ధావసానే
మహాభూతేష్వాదిభూతం గతేషు .
వ్యక్తేఽవ్యక్తం కాలవేగేన యాతే
భవానేకః శిష్యతే శేషసంజ్ఞః

10(1)-3-26
యోఽయం కాలస్తస్య తేఽవ్యక్తబంధో
చేష్టామాహుశ్చేష్టతే యేన విశ్వం,
నిమేషాదిర్వత్సరాంతో మహీయాంస్తం
త్వేశానం క్షేమధామ ప్రపద్యే

10(1)-3-27
మర్త్యో మృత్యువ్యాలభీతః పలాయన్
లోకాన్ సర్వాన్నిర్భయం నాధ్యగచ్ఛత్ .
త్వత్పాదాబ్జం ప్రాప్య యదృచ్ఛయాద్య
స్వస్థః శేతే మృత్యురస్మాదపైతి

10(1)-3-28
స త్వం ఘోరాదుగ్రసేనాత్మజాన్నస్త్రాహి
త్రస్తాన్ భృత్యవిత్రాసహాసి .
రూపం చేదం పౌరుషం ధ్యానధిష్ణ్యం
మా ప్రత్యక్షం మాంసదృశాం కృషీష్ఠాః

10(1)-3-29
జన్మ తే మయ్యసౌ పాపో మా విద్యాన్మధుసూదన .
సముద్విజే భవద్ధేతోః కంసాదహమధీరధీః

10(1)-3-30
ఉపసంహర విశ్వాత్మన్నదో రూపమలౌకికం .
శంఖచక్రగదాపద్మశ్రియా జుష్టం చతుర్భుజం

10(1)-3-31
విశ్వం యదేతత్స్వతనౌ నిశాంతే
యథావకాశం పురుషః పరో భవాన్ .
బిభర్తి సోఽయం మమ గర్భగోఽభూదహో
నృలోకస్య విడంబనం హి తత్

10(1)-3-32
శ్రీభగవానువాచ
త్వమేవ పూర్వసర్గేఽభూః పృశ్నిః స్వాయంభువే సతి .
తదాయం సుతపా నామ ప్రజాపతిరకల్మషః

10(1)-3-33
యువాం వై బ్రహ్మణాఽఽదిష్టౌ ప్రజాసర్గే యదా తతః .
సన్నియమ్యేంద్రియగ్రామం తేపాథే పరమం తపః

10(1)-3-34
వర్షవాతాతపహిమఘర్మకాలగుణానను .
సహమానౌ శ్వాసరోధవినిర్ధూతమనోమలౌ

10(1)-3-35
శీర్ణపర్ణానిలాహారావుపశాంతేన చేతసా .
మత్తః కామానభీప్సంతౌ మదారాధనమీహతుః

10(1)-3-36
ఏవం వాం తప్యతోస్తీవ్రం తపః పరమదుష్కరం .
దివ్యవర్షసహస్రాణి ద్వాదశేయుర్మదాత్మనోః

10(1)-3-37
తదా వాం పరితుష్టోఽహమమునా వపుషానఘే .
తపసా శ్రద్ధయా నిత్యం భక్త్యా చ హృది భావితః

10(1)-3-38
ప్రాదురాసం వరదరాడ్ యువయోః కామదిత్సయా .
వ్రియతాం వర ఇత్యుక్తే మాదృశో వాం వృతః సుతః

10(1)-3-39
అజుష్టగ్రామ్యవిషయావనపత్యౌ చ దంపతీ .
న వవ్రాథేఽపవర్గం మే మోహితౌ మమ మాయయా

10(1)-3-40
గతే మయి యువాం లబ్ధ్వా వరం మత్సదృశం సుతం .
గ్రామ్యాన్ భోగానభుంజాథాం యువాం ప్రాప్తమనోరథౌ

10(1)-3-41
అదృష్ట్వాన్యతమం లోకే శీలౌదార్యగుణైః సమం .
అహం సుతో వామభవం పృశ్నిగర్భ ఇతి శ్రుతః

10(1)-3-42
తయోర్వాం పునరేవాహమదిత్యామాస కశ్యపాత్ .
ఉపేంద్ర ఇతి విఖ్యాతో వామనత్వాచ్చ వామనః

10(1)-3-43
తృతీయేఽస్మిన్ భవేఽహం వై తేనైవ వపుషాథ వాం .
జాతో భూయస్తయోరేవ సత్యం మే వ్యాహృతం సతి

10(1)-3-44
ఏతద్వాం దర్శితం రూపం ప్రాగ్జన్మస్మరణాయ మే .
నాన్యథా మద్భవం జ్ఞానం మర్త్యలింగేన జాయతే

10(1)-3-45
యువాం మాం పుత్రభావేన బ్రహ్మభావేన చాసకృత్ .
చింతయంతౌ కృతస్నేహౌ యాస్యేథే మద్గతిం పరాం

10(1)-3-46
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుక్త్వాసీద్ధరిస్తూష్ణీం భగవానాత్మమాయయా .
పిత్రోః సంపశ్యతోః సద్యో బభూవ ప్రాకృతః శిశుః

10(1)-3-47
తతశ్చ శౌరిర్భగవత్ప్రచోదితః
సుతం సమాదాయ స సూతికా గృహాత్ .
యదా బహిర్గంతుమియేష తర్హ్యజా
యా యోగమాయాజని నందజాయయా

10(1)-3-48
తయా హృతప్రత్యయసర్వవృత్తిషు
ద్వాఃస్థేషు పౌరేష్వపి శాయితేష్వథ .
ద్వారస్తు సర్వాః పిహితా దురత్యయా
బృహత్కపాటాయసకీలశృంఖలైః

10(1)-3-49
తాః కృష్ణవాహే వసుదేవ ఆగతే
స్వయం వ్యవర్యంత యథా తమో రవేః .
వవర్ష పర్జన్య ఉపాంశుగర్జితః
శేషోఽన్వగాద్వారి నివారయన్ ఫణైః

10(1)-3-50
మఘోని వర్షత్యసకృద్యమానుజా
గంభీరతోయౌఘజవోర్మిఫేనిలా .
భయానకావర్తశతాకులా నదీ
మార్గం దదౌ సింధురివ శ్రియః పతేః

10(1)-3-51
నందవ్రజం శౌరిరుపేత్య తత్ర తాన్
గోపాన్ ప్రసుప్తానుపలభ్య నిద్రయా .
సుతం యశోదాశయనే నిధాయ
తత్సుతాముపాదాయ పునర్గృహానగాత్

10(1)-3-52
దేవక్యాః శయనే న్యస్య వసుదేవోఽథ దారికాం .
ప్రతిముచ్య పదోర్లోహమాస్తే పూర్వవదావృతః

10(1)-3-53
యశోదా నందపత్నీ చ జాతం పరమబుధ్యత .
న తల్లింగం పరిశ్రాంతా నిద్రయాపగతస్మృతిః

10(1)-3-54
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం
దశమస్కంధే పూర్వార్ధే కృష్ణజన్మని తృతీయోఽధ్యాయః