పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

దశమ స్కంధః - పూర్వార్థః : ఏకోనత్రింశోఽధ్యాయః - 29

10(1)-29-1
శ్రీశుక ఉవాచ
భగవానపి తా రాత్రీః శరదోత్ఫుల్లమల్లికాః .
వీక్ష్య రంతుం మనశ్చక్రే యోగమాయాముపాశ్రితః

10(1)-29-2
తదోడురాజః కకుభః కరైర్ముఖం
ప్రాచ్యా విలింపన్నరుణేన శంతమైః .
స చర్షణీనాముదగాచ్ఛుచో మృజన్
ప్రియః ప్రియాయా ఇవ దీర్ఘదర్శనః

10(1)-29-3
దృష్ట్వా కుముద్వంతమఖండమండలం
రమాననాభం నవకుంకుమారుణం
వనం చ తత్కోమలగోభిరంజితం
జగౌ కలం వామదృశాం మనోహరం

10(1)-29-4
నిశమ్య గీతం తదనంగవర్ధనం
వ్రజస్త్రియః కృష్ణగృహీతమానసాః .
ఆజగ్మురన్యోన్యమలక్షితోద్యమాః
స యత్ర కాంతో జవలోలకుండలాః

10(1)-29-5
దుహంత్యోఽభియయుః కాశ్చిద్దోహం హిత్వా సముత్సుకాః .
పయోఽధిశ్రిత్య సంయావమనుద్వాస్యాపరా యయుః

10(1)-29-6
పరివేషయంత్యస్తద్ధిత్వా పాయయంత్యః శిశూన్ పయః .
శుశ్రూషంత్యః పతీన్ కాశ్చిదశ్నంత్యోఽపాస్య భోజనం

10(1)-29-7
లింపంత్యః ప్రమృజంత్యోఽన్యా అంజంత్యః కాశ్చ లోచనే .
వ్యత్యస్తవస్త్రాభరణాః కాశ్చిత్కృష్ణాంతికం యయుః

10(1)-29-8
తా వార్యమాణాః పతిభిః పితృభిర్భ్రాతృబంధుభిః .
గోవిందాపహృతాత్మానో న న్యవర్తంత మోహితాః

10(1)-29-9
అంతర్గృహగతాః కాశ్చిద్గోప్యోఽలబ్ధవినిర్గమాః .
కృష్ణం తద్భావనాయుక్తా దధ్యుర్మీలితలోచనాః

10(1)-29-10
దుఃసహప్రేష్ఠవిరహతీవ్రతాపధుతాశుభాః .
ధ్యానప్రాప్తాచ్యుతాశ్లేషనిర్వృత్యా క్షీణమంగలాః

10(1)-29-11
తమేవ పరమాత్మానం జారబుద్ధ్యాపి సంగతాః .
జహుర్గుణమయం దేహం సద్యః ప్రక్షీణబంధనాః

10(1)-29-12
రాజోవాచ
కృష్ణం విదుః పరం కాంతం న తు బ్రహ్మతయా మునే .
గుణప్రవాహోపరమస్తాసాం గుణధియాం కథం

10(1)-29-13
శ్రీశుక ఉవాచ
ఉక్తం పురస్తాదేతత్తే చైద్యః సిద్ధిం యథా గతః .
ద్విషన్నపి హృషీకేశం కిముతాధోక్షజప్రియాః

10(1)-29-14
నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ వ్యక్తిర్భగవతో నృప .
అవ్యయస్యాప్రమేయస్య నిర్గుణస్య గుణాత్మనః

10(1)-29-15
కామం క్రోధం భయం స్నేహమైక్యం సౌహృదమేవ చ .
నిత్యం హరౌ విదధతో యాంతి తన్మయతాం హి తే

10(1)-29-16
న చైవం విస్మయః కార్యో భవతా భగవత్యజే .
యోగేశ్వరేశ్వరే కృష్ణే యత ఏతద్విముచ్యతే

10(1)-29-17
తా దృష్ట్వాంతికమాయాతా భగవాన్ వ్రజయోషితః .
అవదద్వదతాం శ్రేష్ఠో వాచః పేశైర్విమోహయన్

10(1)-29-18
శ్రీభగవానువాచ
స్వాగతం వో మహాభాగాః ప్రియం కిం కరవాణి వః .
వ్రజస్యానామయం కచ్చిద్బ్రూతాగమనకారణం

10(1)-29-19
రజన్యేషా ఘోరరూపా ఘోరసత్త్వనిషేవితా .
ప్రతియాత వ్రజం నేహ స్థేయం స్త్రీభిః సుమధ్యమాః

10(1)-29-20
మాతరః పితరః పుత్రా భ్రాతరః పతయశ్చ వః .
విచిన్వంతి హ్యపశ్యంతో మా కృఢ్వం బంధుసాధ్వసం

10(1)-29-21
దృష్టం వనం కుసుమితం రాకేశకరరంజితం .
యమునానిలలీలైజత్తరుపల్లవశోభితం

10(1)-29-22
తద్యాత మా చిరం గోష్ఠం శుశ్రూషధ్వం పతీన్ సతీః .
క్రందంతి వత్సా బాలాశ్చ తాన్పాయయత దుహ్యత

10(1)-29-23
అథ వా మదభిస్నేహాద్భవత్యో యంత్రితాశయాః .
ఆగతా హ్యుపపన్నం వః ప్రీయంతే మయి జంతవః

10(1)-29-24
భర్తుః శుశ్రూషణం స్త్రీణాం పరో ధర్మో హ్యమాయయా .
తద్బంధూనాం చ కల్యాణ్యః ప్రజానాం చానుపోషణం

10(1)-29-25
దుఃశీలో దుర్భగో వృద్ధో జడో రోగ్యధనోఽపి వా .
పతిః స్త్రీభిర్న హాతవ్యో లోకేప్సుభిరపాతకీ

10(1)-29-26
అస్వర్గ్యమయశస్యం చ ఫల్గు కృచ్ఛ్రం భయావహం .
జుగుప్సితం చ సర్వత్ర ఔపపత్యం కులస్త్రియాః

10(1)-29-27
శ్రవణాద్దర్శనాద్ధ్యానాన్మయి భావోఽనుకీర్తనాత్ .
న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్

10(1)-29-28
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విప్రియమాకర్ణ్య గోప్యో గోవిందభాషితం .
విషణ్ణా భగ్నసంకల్పాశ్చింతామాపుర్దురత్యయాం

10(1)-29-29
కృత్వా ముఖాన్యవ శుచః శ్వసనేన శుష్య-
ద్బింబాధరాణి చరణేన భువం లిఖంత్యః .
అస్రైరుపాత్తమషిభిః కుచకుంకుమాని
తస్థుర్మృజంత్య ఉరుదుఃఖభరాః స్మ తూష్ణీం

10(1)-29-30
ప్రేష్ఠం ప్రియేతరమివ ప్రతిభాషమాణం
కృష్ణం తదర్థవినివర్తితసర్వకామాః .
నేత్రే విమృజ్య రుదితోపహతే స్మ కించిత్
సంరంభగద్గదగిరోఽబ్రువతానురక్తాః

10(1)-29-31
గోప్య ఊచుః
మైవం విభోఽర్హతి భవాన్ గదితుం నృశంసం
సంత్యజ్య సర్వవిషయాంస్తవపాదమూలం .
భక్తా భజస్వ దురవగ్రహ మా త్యజాస్మాన్
దేవో యథాదిపురుషో భజతే ముముక్షూన్

10(1)-29-32
యత్పత్యపత్యసుహృదామనువృత్తిరంగ
స్త్రీణాం స్వధర్మ ఇతి ధర్మవిదా త్వయోక్తం .
అస్త్వేవమేతదుపదేశపదే త్వయీశే
ప్రేష్ఠో భవాంస్తనుభృతాం కిల బంధురాత్మా

10(1)-29-33
కుర్వంతి హి త్వయి రతిం కుశలాః స్వ ఆత్మన్
నిత్యప్రియే పతిసుతాదిభిరార్తిదైః కిం .
తన్నః ప్రసీద పరమేశ్వర మా స్మ ఛింద్యా
ఆశాం ధృతాం త్వయి చిరాదరవిందనేత్ర

10(1)-29-34
చిత్తం సుఖేన భవతాపహృతం గృహేషు
యన్నిర్విశత్యుత కరావపి గృహ్యకృత్యే .
పాదౌ పదం న చలతస్తవ పాదమూలాద్యామః
కథం వ్రజమథో కరవామ కిం వా

10(1)-29-35
సించాంగ నస్త్వదధరామృతపూరకేణ
హాసావలోకకలగీతజహృచ్ఛయాగ్నిం .
నో చేద్వయం విరహజాగ్న్యుపయుక్తదేహా
ధ్యానేన యామ పదయోః పదవీం సఖే తే

10(1)-29-36
యర్హ్యంబుజాక్ష తవ పాదతలం రమాయా
దత్తక్షణం క్వచిదరణ్యజనప్రియస్య .
అస్ప్రాక్ష్మ తత్ప్రభృతి నాన్యసమక్షమంగ
స్థాతుం త్వయాభిరమితా బత పారయామః

10(1)-29-37
శ్రీర్యత్పదాంబుజరజశ్చకమే తులస్యా
లబ్ధ్వాపి వక్షసి పదం కిల భృత్యజుష్టం .
యస్యాః స్వవీక్షణకృతేఽన్యసురప్రయాసః
తద్వద్వయం చ తవ పాదరజః ప్రపన్నాః

10(1)-29-38
తన్నః ప్రసీద వృజినార్దన తేఽఙ్ఘ్రిమూలం
ప్రాప్తా విసృజ్య వసతీస్త్వదుపాసనాశాః .
త్వత్సుందరస్మితనిరీక్షణతీవ్రకామ-
తప్తాత్మనాం పురుషభూషణ దేహి దాస్యం

10(1)-29-39
వీక్ష్యాలకావృతముఖం తవ కుండలశ్రీ-
గండస్థలాధరసుధం హసితావలోకం .
దత్తాభయం చ భుజదండయుగం విలోక్య
వక్షఃశ్రియైకరమణం చ భవామ దాస్యః

10(1)-29-40
కా స్త్ర్యంగ తే కలపదాయతమూర్చ్ఛితేన
సమ్మోహితాఽఽర్యచరితాన్న చలేత్త్రిలోక్యాం .
త్రైలోక్యసౌభగమిదం చ నిరీక్ష్య రూపం
యద్గోద్విజద్రుమమృగాః పులకాన్యబిభ్రన్

10(1)-29-41
వ్యక్తం భవాన్ వ్రజభయార్తిహరోఽభిజాతో
దేవో యథాఽఽదిపురుషః సురలోకగోప్తా .
తన్నో నిధేహి కరపంకజమార్తబంధో
తప్తస్తనేషు చ శిరఃసు చ కింకరీణాం

10(1)-29-42
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విక్లవితం తాసాం శ్రుత్వా యోగేశ్వరేశ్వరః .
ప్రహస్య సదయం గోపీరాత్మారామోఽప్యరీరమత్

10(1)-29-43
తాభిః సమేతాభిరుదారచేష్టితః
ప్రియేక్షణోత్ఫుల్లముఖీభిరచ్యుతః .
ఉదారహాసద్విజకుందదీధతి-
ర్వ్యరోచతైణాంక ఇవోడుభిర్వృతః

10(1)-29-44
ఉపగీయమాన ఉద్గాయన్ వనితాశతయూథపః .
మాలాం బిభ్రద్వైజయంతీం వ్యచరన్మండయన్ వనం

10(1)-29-45
నద్యాః పులినమావిశ్య గోపీభిర్హిమవాలుకం .
రేమే తత్తరలానందకుముదామోదవాయునా

10(1)-29-46
బాహుప్రసారపరిరంభకరాలకోరు-
నీవీస్తనాలభననర్మనఖాగ్రపాతైః .
క్ష్వేల్యావలోకహసితైర్వ్రజసుందరీణా-
ముత్తంభయన్ రతిపతిం రమయాంచకార

10(1)-29-47
ఏవం భగవతః కృష్ణాల్లబ్ధమానా మహాత్మనః .
ఆత్మానం మేనిరే స్త్రీణాం మానిన్యోఽభ్యధికం భువి

10(1)-29-48
తాసాం తత్సౌభగమదం వీక్ష్య మానం చ కేశవః .
ప్రశమాయ ప్రసాదాయ తత్రైవాంతరధీయత

10(1)-29-49
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయాం
దశమస్కంధే పూర్వార్ధే భగవతో రాసక్రీడావర్ణనం నామ
ఏకోనత్రింశోఽధ్యాయః