పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : విషకుచయగు

10.1-655-క.

వికుచయుగ యగు రక్కసి
వికుచదుగ్దంబుఁ ద్రావి విషవిజయుఁడ వై
విరుహలోచన! యద్భుత
వియుండగు నీకు సర్పవిష మెక్కెఁ గదా!

టీకా:

విష = విషముగల; కుచ = చన్నుల; యుగ = జంటగలామె; అగు = ఐనట్టి; రక్కసి = రాక్షసి; విష = విషపూరిత; కుచ = చను; దుగ్దంబున్ = పాలను; త్రావి = తాగి; విష = విషప్రభావముపై; విజయుడవు = జయించినవాడవు; ఐ = అయ్యి; విషరుహలోచన = కృష్ణా {విషరుహలోచనుడు - విషరుహ (నీటపుట్టు పద్మము)ల వంటి కన్నులు కలవాడు, కృష్ణుడు}; అద్భుత = ఆశ్చర్యకరమైన; విషయుండు = వృత్తాంతముకలవాడవు; అగు = ఐన; నీ = నీ; కున్ = కు; సర్ప = పాము యొక్క; విషము = విషము; ఎక్కెను = వంటికి పట్టినది; కదా = కదా.

భావము:

ఓ కన్నయ్యా! విషపూరితమైన స్తనాలతో వచ్చిన ఆ రాక్షసి పూతన విషపు స్తన్యం తాగి ఆ విషాన్ని జయించిన వాడవు నువ్వు. విషము (నీటి) యందు పుట్టు పద్మాలలాంటి కన్నులు కలవాడవు, అద్భుతమైన మూర్తిమంతుడవు. కమలాక్ష! అట్టి నీకు పాము విషం ఎక్కింది అంటే అంతకన్న ఆశ్చర్యం ఏముంటుంది.