పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : శ్రీయుతమూర్తి

10.1-1706-ఉ.

శ్రీయుతమూర్తి! యో పురుషసింహమ! సింహముపాలి సొమ్ము గో
మాయువు గోరు చందమున త్తుఁడు చైద్యుఁడు నీ పదాంబుజ
ధ్యాయిని యైన నన్ను వడిఁ దాఁ గొనిపోయెద నంచు నున్నవాఁ
డా ధమాధముం డెఱుఁగఁ ద్భుతమైన భవత్ప్రతాపమున్

టీకా:

శ్రీ = లక్ష్మీదేవితో, సంపదలతో; యుత = కూడియున్న; మూర్తి = స్వరూపుడా; ఓ = ఓయీ; పురుష = పురుషులలో; సింహమా = శ్రేష్ఠుడా; సింహము = సింహమునకు; పాలి = చెందిన; సొమ్మున్ = పశువును; గోమాయువున్ = నక్క; కోరు = ఆశించెడి; చందమునన్ = విధముగ; మత్తుడు = మిక్కలిగర్వము కలవాడు; చైద్యుడు = శిశుపాలుడు {చైద్యుడు - చేది దేశపువాడు, శిశుపాలుడు}; నీ = నీ యొక్క; పద = పాదములనెడి; అంబుజ = పద్మములందు; ధ్యాయిని = ధ్యానించుదానను; ఐన = అయిన; నన్నున్ = నన్ను; వడిన్ = వేగముగా, తీవ్రముగా; తాన్ = అతను; కొనిపోయెదను = తీసుకుపోయెదను; అంచున్ = అని; ఉన్నవాడు = ఉన్నాడు; ఆ = ఆ యొక్క; అధమ = నీచులలో; అధముండు = నీచుడు; ఎఱుగడు = ఎరుగడు; అద్భుతము = దివ్యము; ఐన = అయిన; భవత్ = నీ యొక్క; ప్రతాపమున్ = పరాక్రమమును.

భావము:

అగ్నిద్యోతనుడు అనే బ్రాహ్మణుడు రుక్మిణీదేవి సందేశాన్ని శ్రీకృష్ణునికి విన్నవిస్తున్నాడు – ఓ పురుషులలో సింహము వంటి వాడ! మంగళమూర్తీ! సింహానికి చెందవలసిన పదార్థాన్ని నక్క ఆశించి నట్లు, నీ చరణసరోజాలను స్మరించే నన్ను, మదోన్మత్తు డైన శిశుపాలుడు శీఘ్రమే పట్టుకుపోతా నం టున్నాడు. అల్పులలో అల్పు డైనట్టి ఆ చేది దేశపు రాజు ఆశ్చర్య జనక మైన నీ పరాక్రమం ఎరుగడు సుమా.