పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : శ్రీకాంతా

5.2-1-క.

శ్రీకాంతాహృదయప్రియ!
లోకాలోకప్రచార! లోకేశ్వర! సు
శ్లో! భవభయనివారక!
గోకులమందార! నందగోపకుమారా!

టీకా:

శ్రీకాంతాహృదయప్రియ = శ్రీకృష్ణా {శ్రీకాంతాహృదయప్రియ - శ్రీకాంత (లక్ష్మీదేవి) యొక్క హృదయమునకు ప్రియ (ప్రియమైనవాడు), విష్ణువు}; లోకాలోకప్రచార = శ్రీకృష్ణా {లోకాలోకప్రచార - లోక (లోకములందును) అలోక (లోకములులేనప్పుడును) ప్ర (చక్కగా) చార (వర్తించెడివాడు), లోకాలోకపర్వతములందును ప్రచారముగలవాడు, విష్ణువు}; లోకేశ్వర = శ్రీకృష్ణా {లోకేశ్వరుడు - లోకములన్నిటికిని ఈశ్వరుడు, విష్ణువు}; సుశ్లోక = శ్రీకృష్ణా {సుశ్లోక - సు (మంచివారి)చేత శ్లోక (స్తుతింపబడువాడు), విష్ణువు}; భవభయనివారక = శ్రీకృష్ణా {భవభయనివారకుడు - భవ (సంసారము) వలని భయ (భయమును) నివారకుడు (పోగొట్టువాడు), విష్ణువు}; గోకులమందార = శ్రీకృష్ణా {గోకులమందార - గోకులమునకు మందార (కల్పవృక్షము వంటివాడు), కృష్ణుడు}; నందగోపకుమారా = శ్రీకృష్ణా {నందగోపకుమారుడు - నందగోపుని యొక్క కుమారుడు, కృష్ణుడు};

భావము:

శ్రీకృష్ణా! లక్ష్మీదేవి మనసు మెప్పు పొందిన వాడ ! ఈ సృష్టి అస్తిత్వ, అభావాలు రెంటి యందు సంచరించు వాడ! సర్వ లోకాలకు ప్రభు వైన వాడ! మంచి యశస్సు గల వాడా! సంసార తాపాలను తొలగించువాడ! ఉత్తములచే కీర్తింపబడు వాడా! గోకులంలోని వారందరకి కల్పవృక్షం అయిన వాడ! గొల్ల వంశపు నందుని పుత్రుడా! అవధరింపుము ఈ మహాబాగవత మందలి పంచమ స్కంధపు ద్వితీయాశ్వాసమును. – ఈ స్కంధం గంగనార్యుల వారి కృతి. పోతన సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తు చేసిన ఈ ద్వితీయాశ్వాస ప్రారంభ స్తోత్రంలో ‘లోకాలోకప్రచార ’ అనటంతో సందర్భ సార్థక్యం పాటించబడింది. అలా లోకాలను, అలోకాలను, లోకాలోక పర్వతాన్ని వివరించబడుతా యని సూచింపబడింది.