పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : హంసతురంగముం

6-3-ఉ.

హంతురంగముం బరమహంసము నంచితదేవతా కులో
త్తంము నాగమాంత విదిధ్రువపుణ్యరమావతంసమున్
కంజిఘాంసు నంశమును ర్బురసూత్ర సమావృతాంసమున్
హిం నడంచు బ్రహ్మము నహీనశుభంబులకై భజించెదన్.

టీకా:

హంస తురంగమున్ = బ్రహ్మదేవుని {హంస తురంగము - హంసను తురంగము (వాహనము)గా గల వాడు, బ్రహ్మ}; పరమ హంసమున్ = బ్రహ్మదేవుని {పరమ హంసము - పరమ హంస యైన వాడు, బ్రహ్మ}; అంచిత దేవతా కులోత్తంసమున్ = బ్రహ్మదేవుని {అంచిత దేవతా కులోత్తంసము - అంచిత (చక్కగా) దేవతా (దేవతల) కుల (సమూహము నందు) ఉత్తంసము (శ్రేష్ట మైన వాడు), బ్రహ్మ}; ఆగమాంత విదిత ధ్రువ పుణ్య రమా వతంసమున్ = బ్రహ్మదేవుని {ఆగమాంత విదిత ధ్రువ పుణ్య రమా వతంసము - ఆగమాంత (వేదాంతములో) విదిత (తెలుపబడి) ధ్రువ (నిశ్చయ మైన) పుణ్యము యొక్క రమా (శోభను) వతంసము (సిగబంతి, శిరస్సున ధరించినవాడు), బ్రహ్మ}; కంస జిఘాంసు నంశమున్ = బ్రహ్మదేవుని {కంస జిఘాంసు నంశము - కంస (కంసుని) జిఘాంసుని (శత్రువు యొక్క) అంశము (అంశ అయిన వాడు), బ్రహ్మ}; కర్బుర సూత్ర సమావృతాం సమున్ = బ్రహ్మదేవుని {కర్బుర సూత్ర సమావృతాంసము - కర్బుర (బంగారు) సూత్ర (యజ్ఞువీతము)చే సమావృత (చక్కగా కలిగిన) అంసము (మూపుగలవాడు), బ్రహ్మ}; హింస నడంచు బ్రహ్మమున్ = బ్రహ్మదేవుని {హింస నడంచు బ్రహ్మము - హింసను అణచివేసెడి పరబ్రహ్మ, బ్రహ్మ}; అహీన = గొప్ప; శుభముల్ = శుభముల; కై = కొరకు; భజించెదన్ = కొలిచెదను.

భావము:

షష్ఠస్కంధారంభ బ్రహ్మదేవుని స్తోత్రం - హంస వాహనం చరించెడి పరమహంస స్వరూపు డైన వాడు; మాననీయులైన దేవతలకు తలమాన మైన వాడు; ఉపనిషత్తులందు ప్రతిపాదిత మైన అక్షయ పుణ్య సంపన్నులలో మేలైన వాడు; వాసుదేవుని అంశతో ఉద్భవించినవాడు; కాంచన యజ్ఞోపవీతాలు ధరించిన భుజాగ్రములు కల వాడు; హింసా ప్రవృత్తిని నివృత్తి చేసే వాడు అయిన బ్రహ్మదేవుణ్ణి అనంత శ్రేయోలబ్దికై ఆరాధిస్తాను