పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : వాయువశంబులై

1-211-ఉ.

వాయువశంబులై యెగసి వారిధరంబులు మింటఁ గూడుచుం
బాయుచు నుండుకైవడిఁ బ్రపంచము సర్వముఁ గాలతంత్రమై
పాయుచుఁ గూడుచుండు నొకభంగిఁ జరింపదుకాల మన్నియుం
జేయుచుఁ నుండుఁ గాలము విచిత్రముదుస్తర మెట్టివారికిన్.

టీకా:

వాయు = గాలికి; వశంబులు = ప్రభావానికి లోనైనవి; ఐ = అయ్యి; ఎగసి = ఎగిరి; వారిధరంబులు = మేఘములు {వారి ధరములు -నీటిని కలిగియుండునవి, మేఘములు}; మింటన్ = ఆకాశములో; కూడుచున్ = కలుస్తు; పాయుచున్ = విడిపోతు; ఉండు = ఉంటడెడి; కైవడిన్ = విధముగ; ప్రపంచము = లోకము; సర్వమున్ = అంతా; కాల = కాలము చేత; తంత్రము = అల్లబడిన / మాయకు; ఐ = లోబడినవి అయ్యి; పాయుచున్ = దూరమగుచు; కూడుచుండున్ = కలియుచు; ఒక = ఒక; భంగిన్ = విధముగ; చరింపదు = జరుగదు; కాలము = కాలము; అన్నియున్ = అన్నిటిని; చేయుచున్ = చేస్తూ; ఉండున్ = ఉండును; కాలము = కాలము; విచిత్రము = విచిత్రమైనది; దుస్తరము = దాటుటకు వీలుకానిది; ఎట్టివారి = ఎటువంటి వారి; కిన్ = కైనను.

భావము:

ఆకాశంలోని మేఘాలు గాలికి ఎగిరి పరస్పరం కలుసుకొంటు విడిపోతు ఉంటాయి. అలానే ఈ ప్రపంచంలోని ప్రాణికోటి సమస్తం కాలం యొక్క అల్లిక వల్ల కూడుతు, విడిపోతు ఉంటాయి. కాలం ఎప్పడు ఒకేలా జరగదు. జీవికి స్వేచ్చ అనేది లేదు. కాలమే అన్నిటికీ మూలం. కాలం చాలా విచిత్రమైంది. ఎంతటి వారు అయినా ఈ కాల ప్రభావాన్ని దాటలేరు. అని మరిన్ని విధాలుగ అంపశయ్య మీదున్న భీష్ములవారు ధర్మరాజుకు ధర్మోపదేశాలు చేసారు.