పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : వారిజాక్షులందు

8-585-ఆ.

వారిజాక్షులందు వైవాహికము లందుఁ
బ్రాణవిత్తమానభంగమందుఁ
కిత గోకులాగ్ర న్మరక్షణ మందు
బొంకవచ్చు నఘము పొందఁ దధిప!

టీకా:

వారిజాక్షుల = ఆడవారివిషయము {వారిజాక్షులు - వారిజ (పద్మముల)వంటి అక్షులు (కన్నులు కలవారు), స్త్రీలు}; అందున్ = లోను; వైవాహికములు = పెండ్లికిసంబంధించినవాని; అందున్ = లోను; ప్రాణ = ప్రాణములు; విత్త = ధనములు; మాన = గౌరవము; భంగము = పోయెడిసందర్భముల; అందున్ = లోను; చకిత = భీతిల్లిన; గో = గోవుల; కుల = సమూహములను; అగ్రజన్మ = బ్రాహ్మణులను; రక్షణము = కాపాడుట; అందున్ = లోను; బొంకవచ్చు = అబద్దమాడవచ్చును; అఘము = పాపము; పొందదు = అంటదు; అధిప = రాజా.

భావము:

ఓ బలిచక్రవర్తి! ఆడవారి విషయంలో కాని, పెళ్ళిళ్లకు కాని, ప్రాణానికి, ధనానికి, గౌరవానికి భగంకలిగే టప్పుడు కాని భీతిల్లిన గోవులను, విప్రులను కాపాడే టప్పుడు కాని అవసరమైతే అబద్ధం చెప్పవచ్చు. దాని వల్ల పాపం రాదు. బలిచక్రవర్తికి రాక్షస గురువు శుక్రుడు నీతి బోధిస్తున్నాడు. ఇతగాడు సామాన్యుడు కాదు. వామన రూపంలో ఉన్న విష్ణువు. మూడడుగులతో ముజ్జగాలు ఆక్రమించేస్తాడు. నీ ప్రాణాలు, సంపదలు, మానం సమస్తం అపహరించేస్తాడు. ఇలాం టప్పుడు అబద్దం చెప్పినా పాపం రాదు. అందుచేత నిర్భయంగా వామనుని కోరిక తిరస్కరించు అని చెప్తున్నాడు.