పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : లోకంబులులోకేశులు

8-75-క.

లోకంబులు లోకేశులు
లోస్థులుఁ దెగినఁ దుది నలోకం బగు పెం
జీటి కవ్వల నెవ్వం
డే కాకృతి వెలుఁగు నతని నే సేవింతున్.

టీకా:

లోకంబులున్ = లోకములు; లోకేశులున్ = లోకాలనుపాలించేవారు; లోకస్థులు = లోకములలోనుండువారు; తెగిన = నశించినతరువాత; తుదిన్ = కడపట; అలోకంబున్ = కనబడనిది, గుడ్డిది; అగు = అయిన; పెంజీకటి = గాఢాంధకారము; కిన్ = నకు; అవ్వలన్ = ఆవతల; ఎవ్వండు = ఎవడు; ఏక = అఖండమైన; ఆకృతిన్ = రూపముతో; వెలుగున్ = ప్రకాశించునో; అతనిన్ = అతనిని; నేన్ = నేను; సేవింతున్ = కొలచెదను.

భావము:

లోకాలు, లోకాలను పాలించేవారు, లోకాలలో ఉండేవారు అందరు నశించిన అనంతరం; ఆ కారు చీకట్లకు ఆవతల అఖండ మైన రూపంతో ప్రకాశించే ఆ దేవుణ్ణి నేను సేవిస్తాను. గజేంద్రుడు కాపాడ మని మొరపెట్టుకొనే సందర్భలోది ఈ పద్యం. అద్భుత మైన పద్యాలలో ఒకటి ఇది.