పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(ప-హ) : భ్రమరా

10.1-1458-మ.

భ్రరా! దుర్జనమిత్ర! ముట్టకుము మా పాదాబ్జముల్ నాగర
ప్రదాళీకుచకుంకుమాంకిత లసత్ప్రాణేశదామప్రసూ
రందారుణితాననుండ వగుటన్ నాథుండు మన్నించుఁగా
మున్నేఁపుచుఁ బౌరకాంతల శుభాగారంబులన్నిత్యమున్.

టీకా:

భ్రమరా = తుమ్మెదా {భ్రమరము - భ్రమించుచునుండునది, తుమ్మెద, భ్రమింప చేయునది}; దుర్జన = చెడ్డవారికి; మిత్ర = స్నేహితుడైనవాడ; ముట్టకుము = తాకవద్దు; మా = మా యొక్క; పాద = పాదములు అనెడి; అబ్జముల్ = పద్మములను; నాగర = పట్టణపు; ప్రమద = స్త్రీల {ప్రమద - మిక్కలి యౌవనమదము కలామె}; ఆళీ = సమూహముల యొక్క; కుచ = స్తనములందలి; కుంకుమ = కుంకుమ; అంకిత = అంటినట్టి; లసత్ = చక్కటి; ప్రాణేశు = మనోనాయకుని; దామ = పూలదండలోని; ప్రసూన = పువ్వుల యొక్క; మరంద = మకరందముచేత; అరుణిత = ఎర్రనైన; ఆననుండవు = మోము కలవాడవు; అగుటన్ = అగుటచేత; నాథుండు = ప్రభువు; మన్నించుగాక = ఆదరించవచ్చుగాక; మమ్మున్ = మమ్ములను; ఏపుచున్ = తపింపజేయుచు; పౌర = పురములోని; కాంతల = స్త్రీల; శుభ = మేలైన; ఆగారంబులన్ = ఇండ్ల యందు; నిత్యమున్ = ప్రతిదినము.

భావము:

ధూర్తుల మిత్రుడ వైన ఓ మధుపమా! మా పాదపద్మాలు తాకకు; మా ప్రాణవల్లభుని పూమాలల యందలి మకరందం గ్రోలి, అక్కడ అంటిన మథురానగరపు కాంతల స్తనకుంకుమలుతో ఎర్రబారిన నీ మోము (అందాన్ని) చూసి అతడు మన్నిస్తాడేమో గాని; మమ్మల్ని విరహాలతో వేపుకుతింటు, అక్కడ నగర కాంతల శోభనగృహాలలో కులుకుతుండే నిన్ను మేము మాత్రం మన్నించము. భ్రమరగీతాలు అని శ్రీకృష్ణుని దూతగా వచ్చిన యుద్ధవునితో గోపకాంతలు తుమ్మెద వంక పెట్టి పలికిన పలుకులు 10 పద్యాలలో వర్ణించారు పోతనామాత్యులవారు. మధుర భక్తితో కూడిన ప్రపత్తిని ఒలికించిన వీనిలోని కవితా మాధురి ఎనలేనిది. ఆ రసస్పోరక పద్యాలలో మొదటిది ఇది.