పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(అ-న) : గురుపాఠీనమవై

10.1-100-ఉ.

  • ఉపకరణాలు:
  •  
  •  
  •  

గురుపాఠీనమవై, జలగ్రహమవై, కోలంబవై, శ్రీనృకే
రివై, భిక్షుఁడవై, హయాననుఁడవై, క్ష్మాదేవతాభర్తవై,
ణీనాథుడవై, దయాగుణగణోదారుండవై, లోకముల్
రిరక్షించిన నీకు మ్రొక్కెద; మిలాభారంబు వారింపవే.

టీకా:

గురు = దొడ్డ; పాఠీనమవు = మత్యావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; జలగ్రహమవు = కూర్మావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; కోలంబవు = వరాహావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; శ్రీ = సంపత్కరమైన; నృకేసరివి = నరసింహావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; బిక్షుడవు = వామనావతారుడువు; ఐ = అయ్యి; హయాననుడవు = హయగ్రీవావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; క్ష్మాదేవతాభర్తవు = పరశురామావతారుడవు {క్ష్మాదేవతాభర్త - క్ష్మా (భూమికి) భర్త (శ్రేష్ఠుడు, బ్రాహ్మణుడు), పరశురాముడు}; ఐ = అయ్యి; ధరణీనాథుడవు = శ్రీరామావతారుడవు; ఐ = అయ్యి; దయాగుణ = దయాది సుగుణముల; గణ = సముదాయములు; ఉదారుడవు = అధికముగా కలవాడవు; ఐ = అయ్యి; లోకముల్ = చతుర్దశలోకములను; పరిరక్షించిన = కాపాడిన; నీ = నీ; కున్ = కు; మ్రొక్కెదను = నమస్కరించుచున్నాను; ఇలా = భూమి యొక్క; భారమున్ = భారమును; వారింపవే = తొలగించుము.

భావము:

మహా మత్స్యావతార మెత్తి, కూర్మావతారం, వరాహావతారం, నరసింహావతారం, వామనావతారం, హయగ్రీవావతారం, పరశురామావతారం, శ్రీరామావతారం మున్నగు అనే కావతారాలు యెత్తి దయాదాక్షిణ్యాది గుణాలతో, ఉదారుడవై లోకాలను రక్షించిన నీకు ఇదే మేము నమస్కరిస్తున్నాము; ఈ భూమి భారాన్ని తొలగించమని ప్రార్థిస్తున్నాము.
దేవకీదేవి గర్భంలో పిండరూపంలో ఉండి, శ్రీకృష్ణునిగా అవతరించనున్న విష్ణుమూర్తిని బ్రహ్మ, పరమేశ్వరాది దేవతలు స్తుతిస్తూ భూలోకంలోకి అవతరించమని వేడుకున్న సందర్భంలోని రత్నమిది. భూతకాలపు అవతారాలు ఎనిమిదింటిని తలచటంలో చమత్కృతి అద్భుతం.