పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

తేనెసోనలు(అ-న) : అక్కతల్లి

9-582-ఆ.

క్క తల్లి చెల్లె లాత్మజ యెక్కిన
పాను పెక్కఁ జనదు ద్మనయన!
రమయోగికైన లిమిని నింద్రియ
గ్రామ మధికపీడఁ లుగఁ జేయు.

టీకా:

అక్క = పెద్దసోదరి; తల్లి = అమ్మ; చెల్లెలు = చిన్నసోదరి; ఆత్మజ = కూతరు; ఎక్కిన = ఎక్కినట్టి; పానుపున్ = మంచముపైకి; ఎక్కజనదు = ఎక్కరాదు; పద్మనయన = పద్మాక్షీ; పరమ = మహా; యోగి = ఋషి; కిన్ = కి; ఐనన్ = అయినప్పటికి; బలిమినిన్ = బలవంతముగా; ఇంద్రియ = ఇంద్రియముల; గ్రామము = సమూహము; అధిక = మిక్కిలి; పీడన్ = చీకాకులు; కలుగజేయున్ = కలుగచేస్తాయి .

భావము:

ఒకరోజు జ్ఞానోదయ మయి విరక్తి మార్గం చెందిన యయాతి తన భార్య దేవయానితో బస్తోపాఖ్యానం వ్యాజేతిహాసం చెప్పి వానప్రస్థాశ్రమం చేపడతా నంటూ యిలా చెప్పసాగాడు – ఓ పద్మా ల్లాంటి కన్ను లున్న దేవయాని! మహా యోగీశ్వరుల కయినా సరే ఇంద్రియాలు బలవంత మై కీడు చేస్తాయి. అందుచేత కూతుళ్ళు, అక్క చెల్లెళ్ళు, తల్లి యెక్కిన మంచం ఎక్క కూడదు.