పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

అనుయుక్తాలు : చతుర్వింశతి తత్వాలు

చతుర్వింశతితత్వములు  (3-891-వ.), (6-330-వ.)

ప్రకృతి చతుర్వింశతి తత్వములు = 24

కర్మేంద్రియములు 5

1 చేతులు

2 కాళ్ళు

3 నోరు

4 గుదము

5 ఉపస్తు

ఙ్ఞానేంద్రియములు 5

6 కన్నులు

7 చెవులు

8 ముక్కు

 9 నాలుక

10 చర్మము


విషయపంచకము 5


11 చూపు

12 వాసన

13 శబ్దము

14 రుచి

15 స్పర్శ

మహాభూతములు 5

16 భూమి

17 ఆకాశము

18 గాలి

19 నీరు

20 నిప్పు


అంతఃకరణచతుష్టయము  4


21 మనస్సు

22 బుద్ధి

23 అహంకారము

24 మాయ (మనోబుద్ధ్యహంకారములకు కారణమైన తిక్షేపశక్తి)

మొత్తము 24


ఇరవైనాలుగు తత్వములు   X. i - 537 (వచనం)


పంచభూతములు 5 1 భూమి, 2 జలము, 3 అగ్ని, 4 వాయువు, 5 ఆకాశము
పంచఙ్ఞానేంద్రియములు 5 1 శ్రోత్రము(చెవి), 2 త్వక్కు(చర్మము), 3 చక్షుస్సు(కన్ను), 4జిహ్వ(నాలుక), 5 ఘ్రాణము(ముక్కు)
పంచకర్మేంద్రియములు 5 1 వాక్కు(నోరు), 2 పాణి(చేయి), 3పాద(కాలు), 4 పాయువు (గుదము), 5 గుహ్యము(రహస్యేంద్రియము)
విషయపంచకము 5 1 శబ్దము(చప్పుడు), 2 స్పర్శము, 3 రూపము(ఆకృతి), 4రసము (రుచి), 5 గంధము(వాసన)
అహంకార త్రయము 3 1 అహంకారము, 2 బుద్ధి, 3 మహత్తు (అవ్యక్తము)
మనస్సు 1
మొత్తము 24