పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

స్తుతులు స్తోత్రాలు : దక్షాదుల విష్ణు స్తుతి (యజ్ఞఫలప్రదం)

దక్షాదుల విష్ణు స్తుతి (యజ్ఞఫలప్రదం)

1

నిటలతట ఘటిత కరపుటులై యమ్మహాత్ముని యపార మహిమం బెఱిఁగి నుతియింప శక్తులుగాక యుండియుఁ, గృతానుగ్రహవిగ్రహుం డగుటం జేసి తమతమ మతులకు గోచరించిన కొలంది నుతియింపఁ దొడంగిరి; అందు గృహీతంబు లగు పూజాద్యుపచారంబులు గలిగి బ్రహ్మాదులకు జనకుండును, సునంద నందాది పరమభాగవతజన సేవితుండును, యజ్ఞేశ్వరుండును నగు భగవంతుని శరణ్యునింగాఁ దలంచి దక్షుం డిట్లనియె; “దేవా! నీవు స్వస్వరూపంబునం దున్న యప్పు డుపరతంబులుగాని రాగాద్యఖిలబుద్ధ్యవస్థలచే విముక్తుండవును, నద్వితీయుండవును, జిద్రూపకుండవును, భయరహితుండవును నై మాయం దిరస్కరించి మఱియు నా మాయ ననుసరించుచు లీలామానుషరూపంబుల నంగీకరించి స్వతంత్రుండ వయ్యును, మాయా పరతంత్రుడవై రాగాది యుక్తుండునుం బోలె రామకృష్ణాద్యవతారంబులఁ గానంబడుచుందువు; కావున నీ లోకంబులకు నీవ యీశ్వరుండవనియు నితరులైన బ్రహ్మరుద్రాదులు భవన్మాయా విభూతు లగుటం జేసి లోకంబులకు నీశ్వరులుగా రనియును భేదదృష్టి గల నన్ను రక్షింపుము; ఈ విశ్వకారణు లైన ఫాలలోచనుండును బ్రహ్మయు దిక్పాలురును సకల చరాచర జంతువులును నీవ; భవద్వ్యతిరిక్తంబు జగంబున లే" దని విన్నవించినం దదనంతరంబ ఋత్విగ్గణంబు లిట్లనిరి.

2

"వామదేవుని శాపశమునఁ జేసి క;
ర్మానువర్తులము మే మైన కతన
లసి వేదప్రతిపాద్య ధర్మోపల;
క్ష్యంబైన యట్టి మఖంబునందు
దీపింప నింద్రాది దేవతా కలిత రూ;
వ్యాజమునఁ బొంది రఁగ నిన్ను
జ్ఞస్వరూపుండ ని కాని కేవల;
నిర్గుణుండవు నిత్యనిర్మలుఁడవు


రయ ననవద్యమూర్తివి యైన నీదు
లిత తత్త్వస్వరూపంబుఁ దెలియఁజాల
య్య మాధవ! గోవింద! రి! ముకుంద!
చిన్మయాకార! నిత్యలక్ష్మీవిహార!"

3

సదస్యు లిట్లనిరి.

4

"శోదావాగ్ని శిఖాకులితంబు పృ;
థుక్లేశ ఘన దుర్గదుర్గమంబు
దండధరక్రూర కుండలిశ్లిష్టంబు;
పాపకర్మవ్యాఘ్ర రివృతంబు
గురు సుఖ దుఃఖ కాకోలపూరిత గర్త;
గుచు ననాశ్రయ మైన యట్టి
సంసార మార్గ సంచారులై మృగతృష్ణి;
లఁ బోలు విషయ సంము నహమ్మ


మేతి హేతుక దేహ నికేతనములు
యి మహాభారవహు లైన ట్టి మూఢ
నము లేనాఁట మీ పదాబ్జములు గానఁ
జాలు వారలు? భక్తప్రన్న! దేవ!"

5

రుద్రుం డిట్లనియె.

6

"ద! నిరీహ యోగిజన ర్గసు పూజిత! నీ పదాబ్జముల్
నితము నంతరంగమున నిల్పి భవత్సదనుగ్రహాదిక
స్ఫుణఁ దనర్చు నన్ను నతిమూఢు లవిద్యులు మున్నమంగళా
ణుఁ డటంచుఁ బల్కిన భన్మతి నే గణియింప నచ్యుతా!"

7

భృగుం డిట్లనియె.

8

"విందోదర! తావకీన ఘన మాయామోహితస్వాంతులై
మంబైన భవన్మహామహిమముం బాటించి కానంగ నో
రు బ్రహ్మాది శరీరు లజ్ఞులయి; యో ద్మాక్ష! భక్తార్తిసం
ణాలోకన! నన్నుఁ గావఁదగు నిత్యానందసంధాయివై."

9

బ్రహ్మ యిట్లనియె.

10

"విలి పదార్థభేగ్రాహకము లైన;
క్షురింద్రియముల రవిఁ జూడఁ
లుగు నీ రూపంబు డఁగి మాయామయం;
గు; నసద్వ్యతిరిక్త గుచు మఱియు
జ్ఞానార్థ కారణ త్త్వాది గుణముల;
కాశ్రయభూతమై లరుచున్న
నిరుపమాకారంబు నీకు విలక్షణ;
మై యుండు ననుచు నే నాత్మఁ దలఁతు


నిర్వికార! నిరంజన! నిష్కళంక!
నిరతిశయ! నిష్క్రియారంభ! నిర్మలాత్మ!
విశ్వసంబోధ్య! నిరవద్య! వేదవేద్య!
ప్రవిమలానంద! సంసారయవిదూర!

11

ఇంద్రుఁ డిట్లనియె.

12

"దితి సంతాన వినాశ సాధన సముద్దీప్తాష్ట బాహా సమ
న్విమై యోగిమనోనురాగ పదమై వెల్గొందు నీ దేహ మా
మైనట్టి ప్రపంచముం బలెను మిథ్యాభూతముం గామి శా
శ్వముంగా మదిలోఁ దలంతు హరి! దేవా! దైవచూడామణీ!"

13

ఋత్విక్పత్ను లిట్లనిరి.

14

"డఁగి భవత్పదార్చనకుఁ గా నిటు దక్షునిచే రచింపఁగాఁ
డి శితికంఠరోషమున స్మము నొంది పరేతభూమియై
చెడి కడు శాంతమేధమునఁ జెన్నఱియున్న మఖంబుఁ జూడు మే
ర్ప జలజాభ నేత్రములఁ బావన మై విలసిల్లు నచ్యుతా!"

15

ఋషు లిట్లనిరి.

16

"ఘా! మాధవ! నీవు మావలెనె కర్మారంభివై యుండియున్
విను తత్కర్మ ఫలంబు నొంద; వితరుల్ విశ్వంబునన్ భూతికై
యంబున్ భజియించు నిందిర గరం ర్థిన్ నినుం జేరఁ గై
కొ; వే మందుము నీ చరిత్రమునకున్ గోవింద! పద్మోదరా!"

17

సిద్ధు లిట్లనిరి.

18

"రి! భవ దుఃఖ భీషణ దవానల దగ్ధతృషార్త మన్మనో
ద్విదము శోభితంబును బవిత్రము నైన భవత్కథా సుధా
రి దవగాహనంబునను సంసృతి తాపము వాసి క్రమ్మఱం
దిరుగదు బ్రహ్మముం గనిన ధీరుని భంగిఁ బయోరుహోదరా!"

19

యజమాని యగు ప్రసూతి యిట్లనియె.

20

" చరణాదికాంగములు ల్గియు మస్తము లేని మొండెముం
రువడి నొప్పకున్న గతిఁ బంకజలోచన! నీవు లేని య
ధ్వము ప్రయాజులం గలిగి ద్దయు నొప్పక యున్న దీ యెడన్
రి! యిటు నీదు రాక శుభ య్యె రమాధిప! మమ్ముఁ గావవే."

21

లోకపాలకు లిట్లనిరి.

22

"దేవాదిదేవ! యీ దృశ్యరూపంబగు;
సుమహిత విశ్వంబుఁ జూచు ప్రత్య
గాత్మభూతుండ వై ట్టి నీవు నసత్ప్ర;
కాశ రూపంబులై లుగు మామ
కేంద్రియంబులచేత నీశ్వర! నీ మాయ;
నొందించి పంచభూతోపలక్షి
తంబగు దేహి విధంబునఁ గానంగఁ;
డుదువు గాని యేర్పడిన శుద్ధ


త్త్వగుణ యుక్తమైన భాస్వత్స్వరూప
రుఁడవై కానఁబడవుగా? రమపురుష!
వ్యయానంద! గోవింద! ట్లు గాక
యెనయ మా జీవనము లింక నేమి కలవు?"

23

యోగీశ్వరు లిట్లనిరి.

24

"విశ్వాత్మ! నీ యందు వేఱుగా జీవులఁ;
నఁ డెవ్వఁ; డటు వానికంటెఁ బ్రియుఁడు
నీకు లేఁ; డయినను నిఖిల విశ్వోద్భవ;
స్థితి విలయంబుల న దైవ
సంగతి నిర్భిన్న త్త్వాది గుణవిశి;
ష్టాత్మీయ మాయచే జ భవాది
వివిధ భేదము లొందుదువు స్వస్వరూపంబు;
నం దుండుదువు; వినిత విమోహి


గుచు నుందువు గద; ని న్నన్యభక్తి
భృత్యభావంబుఁ దాల్చి సంప్రీతిఁ గొల్చు
మ్ము రక్షింపవే; కృపాయ! రమేశ!
పుండరీకాక్ష! సంతతభువనరక్ష!"

25

శబ్దబ్రహ్మ యిట్లనియె.

26

"రి! భవదీయ తత్త్వము సమంచితభక్తి నెఱుంగ నేను నా
సిజ సంభవాదులును జాలము; సత్త్వగుణాశ్రయుండవున్
రుఁడవు నిర్గుణుండవును బ్రహ్మమునై తగు నీకు నెప్డు నిం
ముఁ జతుర్విధార్థ ఫలదాయక! మ్రొక్కెద మాదరింపవే."

27

అగ్నిదేవుం డిట్లనియె.

28

"రక్షా చరణుండ వై నెగడు దీ; య్యగ్నిహోత్రాది పం
విధంబున్ మఱి మంత్రపంచక సుసృష్టంబై తగంబొల్చు నా
రూపం బగు నీకు మ్రొక్కెదను; నీ యాజ్ఞన్ భువిన్ హవ్యముల్
నవ్రాతములన్ వహింతు హరి! యుష్మత్తేజముం బూనుచున్."

29

దేవత లిట్లనిరి.

30

"మును కల్పాంతమునందుఁ గుక్షి నఖిలంబున్ దాఁచి యేకాకివై
లోకోపరి లోకవాసులును యుష్మత్తత్త్వమార్గంబు చిం
ముం జేయఁ బయోధియందు నహిరాట్తల్పంబునం బవ్వళిం
చి నీ రూపము నేఁడు చూపితివి లక్ష్మీనాథ! దేవోత్తమా!"

31

గంధర్వు లిట్లనిరి.

32

" పంకేజభ వామరాదులు మరీచ్యాదిప్రజానాథు లో
విందాక్ష! రమాహృదీశ! భవదీయాంశాంశ సంభూతులై
రఁగం దావకలీలయై నెగడు నీ బ్రహ్మాండమున్; దేవ! యీ
శ్వ! నీ కే మతిభక్తి మ్రొక్కెదము దేవాధీశ! రక్షింపుమా."

33

విద్యాధరు లిట్లనిరి.

34

"ళినాక్ష! విను; భవన్మాయా వశంబున;
దేహంబుఁ దాల్చి తద్దేహమందు
నాత్మ నహమ్మ మేత్యభిమానమును బొంది;
పుత్ర జాయా గృహ క్షేత్ర బంధు
న పశు ముఖ వస్తుతుల సంయోగ వి;
యోగ దుఃఖంబుల నొందుచుండు
ధృతి విహీనుఁడు నసద్విషయాతిలాలసుఁ;
తి దుష్టమతియు నై ట్టివాఁడు


విలి భవదీయ గుణ సత్కథా విలోలుఁ
య్యెనేనియు నాత్తమోహంబు వలనఁ
బాసి వర్తించు విజ్ఞానరత దగిలి
చిరదయాకార! యిందిరాచిత్తచోర!"

35

బ్రాహ్మణజనంబు లిట్లనిరి "దేవా! యీ క్రతువును, హవ్యంబును, నగ్నియు, మంత్రంబులును, సమిద్దర్భాపాత్రంబులును, సదస్యులును, ఋత్విక్కులును, దంపతులును, దేవతలును, నగ్నిహోత్రంబులును, స్వధయు, సోమంబును, నాజ్యంబును, బశువును నీవ; నీవు దొల్లి వేదమయ సూకరాకారంబు ధరియించి దంష్ట్రాదండంబున వారణేంద్రంబు నళినంబు ధరియించు చందంబున రసాతలగత యైన భూమి నెత్తితివి; అట్టి యోగిజనస్తుత్యుండవును, యజ్ఞక్రతురూపకుండవును నైన నీవు పరిభ్రష్టకర్ములమై యాకాంక్షించు మాకుం బ్రసన్నుండ వగుము; భవదీయ నామకీర్తనంబుల సకల యజ్ఞ విఘ్నంబులు నాశంబునొందు; నట్టి నీకు నమస్కరింతుము."