పోతన తెలుగు భాగవతము

పోతన తెలుగు భాగవతము

స్తుతులు స్తోత్రాలు : అర్జునుని నుతి (వైరాగ్య ప్రదం)

అర్జునుని నుతి (వైరాగ్య ప్రదం)

1

కంకులు నృపులుసూడఁగ,
మింటం గంపించు యంత్రమీనముఁ గోలన్
గెంటించి మనము వాలుం
గంటిం జేకొంటి మతని రుణన కాదే?

2

దండిననేకులతో నా
ఖంలుఁ డెదు రయిన గెలిచి ఖాండవవనముం
జండార్చికి నర్పించిన
గాండీవము నిచ్చెఁ జక్రి లుగుట నధిపా!

3

దిక్కుల రాజుల నెల్లను
క్కించి ధనంబు గొనుట యకృతసభ ము
న్నెక్కుట జన్నము సేయుట
నిక్కము హరి మనకు దండ నిలిచినఁ గాదే?

4

జిద్వీర్య! మఖాభిషిక్తమగు నీ యిల్లాలి ధమ్మిల్లమున్
లో శాత్రవు లీడ్చినన్ ముడువకా చంద్రాస్య దుఃఖింపఁగా
యం బిచ్చి ప్రతిజ్ఞ సేసి భవదీయారాతికాంతా శిరో
రశ్రీల హరింపఁడే విధవలై సౌభాగ్యముల్ వీడఁగన్.

5

వైరుల్ గట్టిన పుట్టముల్ విడువఁగా, వారింప నా వల్లభుల్
రారీవేళ, నుపేక్ష సేయఁ దగవే, రావే, నివారింపవే?
లే రే త్రాతలు కృష్ణ! యంచు సభలో లీనాంగి యై కుయ్యిడం
గారుణ్యంబున భూరివస్త్రకలితంగాఁ జేయఁడే ద్రౌపదిన్?

6

దుర్వాసుఁ డొకనాడు దుర్యోధనుఁడు వంపఁ;
దివేల శిష్యులు క్తిఁ గొలువఁ
నుదెంచి మనముఁ బాంచాలియుఁ గుడిచిన;
వెనుక నాహారంబు వేఁడికొనినఁ
బెట్టెద ననవుడుఁ బెట్టకున్న శపింతు;
నుచుఁ దోయావగామున కేఁగఁ
డవల నన్న శాములు దీఱుటఁ జూచి;
పాంచాలపుత్రిక ర్ణశాల


లోనఁ దలఁచిన విచ్చేసి లోవిలోని
శిష్టశాకాన్నలవముఁ బ్రాశించి తపసి
కోప ముడిగించి పరిపూర్ణకుక్షిఁ జేసె
నిట్టి త్రైలోక్య సంతర్పి యెందుఁ గలఁడు?

7

పందికై పోరాడ ఫాలాక్షుఁ డెవ్వని;
లమున నా కిచ్చెఁ బాశుపతము?
నెవ్వని లావున నిమ్మేన దేవేంద్రు;
పీఠార్ధమున నుండ బెంపుఁ గంటిఁ?
గాలకేయ నివాత వచాదిదైత్యులఁ;
జంపితి నెవ్వని సంస్మరించి?
గోగ్రహణము నాఁడు కురుకులాంభోనిధిఁ;
డచితి నెవ్వని రుణఁ జేసి?


ర్ణ సింధురాజ కౌరవేంద్రాదుల
లలపాగ లెల్లఁ డవి తెచ్చి
యే మహాత్ము బలిమి నిచ్చితి విరటుని
పుత్రి యడుగ బొమ్మపొత్తికలకు?

8

గురుభీష్మాదులు గూడి పన్నిన కురుక్షోణీశచక్రంబులో
గురుశక్తిన్ రథయంత యై నొగలపైఁ గూర్చుండి యా మేటి నా
ముల్ వాఱక మున్న వారల బలోత్సాహాయు రుద్యోగ త
త్పతల్ చూడ్కుల సంహరించె నమితోత్సాహంబు నా కిచ్చుచున్.

9

సురేంద్రుం డొనరించు కృత్యములు ప్రహ్లాదుం బ్రవేశించి గె
ల్వ మర్థంబులు గాని కైవడిఁ గృపాశ్వత్థామ గాంగేయ సూ
ర్యసుతద్రోణ ధనుర్విముక్త బహుదివ్యాస్త్రప్రపంచంబు నా
దెకున్ రాక తొలంగె మాధవు దయాదృష్టిన్ నరేంద్రోత్తమా!

10

సుమతి దివ్యబాణముల వ్రక్కలు వాపి కొలంకు సేసి, నా
ములు మాటుగాఁ బఱపి థ్యములన్ రిపు లెల్లఁ జూడ సా
మున నీటఁ బెట్టితి రణావని సైంధవుఁ జంపునాఁడు, నా
సురవిరోధి భద్రగతి నండయి వచ్చినఁ గాదె? భూవరా!

11

చెలికాఁడ రమ్మని చీరు న న్నొకవేళ, ;
న్నించు నొకవేళ ఱఁది యనుచు,
బంధుభావంబునఁ బాటించు నొకవేళ, ;
దాతయై యొకవేళ నము లిచ్చు,
మంత్రియై యొకవేళ మంత్ర మాదేశించు, ;
బోధియై యొకవేళ బుద్ధి సెప్పు,
సారథ్య మొనరించుఁ నవిచ్చి యొకవేళఁ, ;
గ్రీడించు నొకవేళ గేలి సేయు,


నొక్క శయ్యాసనంబున నుండుఁ గన్న
తండ్రి కైవడిఁ జేసిన ప్పుఁ గాచు,
స్తములు వట్టి పొత్తున నారగించు
నుజవల్లభ! మాధవు ఱవ రాదు.

12

వియ, ధనంజయ, హనుమ
ద్ధ్వ, ఫల్గున, పార్థ, పాండునయ, నర, మహేం
ద్ర, మిత్రార్జున, యంచును
భుములు తలకడవ రాకపోకలఁ జీరున్.

13

వారిజగంధులు దమలో
వారింపఁగరాని ప్రేమ వాదము సేయన్
వారిజనేత్రుఁడు ననుఁ దగ
వారిండ్లకుఁ బనుపు నలుక వారింప నృపా!

14

నిచ్చలు లోపలికాంతలు
చ్చికఁ దనతోడ నాడు మాటలు నాకున్
ముచ్చటలు సెప్పు మెల్లన
విచ్చలవిడిఁ దొడలమీఁద విచ్చేసి నృపా!

15

మటమయ్యె నా భజన మంతయు భూవర! నేఁడు సూడుమా
యిటువలె గారవించు జగదీశుఁడు గృష్ణుఁడు లేని పిమ్మటం
టుతర దేహలోభమునఁ బ్రాణములున్నవి వెంటఁబోక నేఁ
కట! పూర్వజన్మమునఁ ర్మము లెట్టివి చేసినాఁడనో?

16

కాంతారంబున నొంటి దోడుకొని రాఁగాఁ జూచి గోవిందు శు
ద్ధాంస్త్రీలఁ బదాఱువేల మదరాగాయత్తులై తాఁకి నా
చెంతన్ బోయలు మూఁగి పట్టికొన, నా సీమంతినీ సంఘమున్
భ్రాంతిన్ భామిని భంగి నుంటి విడిపింపన్ లేక; ధాత్రీశ్వరా!

17

తేరా రథికుండు నా హయము లా స్త్రాసనం బా శర
వ్రాతం బన్యులఁ దొల్లి జంపును దుదిన్ వ్యర్థంబు లైపోయె మ
చ్చేతోధీశుఁడు చక్రి లేమి భసితక్షిప్తాజ్య మాయావి మా
యాతంత్రోషరభూమిబీజముల మర్యాదన్ నిమేషంబునన్.